NS zoekt variant op het poldermodel (3)

Het conflict tussen de NS-directie en bonden lijkt onoplosbaar. Vijf experts geven hun advies. Bezinning in de door verkeersminister Tineke Netelenbos afgekondigde `afkoelingsperiode'.

Leo Ploeger (president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen 1979-1992):

,,De geschiedenis herhaalt zich. In 1984 hadden we met de bonden een conflict over hetzelfde onderwerp; het rondje om de kerk. We hebben het niet kunnen oplossen en we wilden geen stakingen; dus hebben we het erbij laten zitten. In 1983 hadden we al zes à zeven weken acties gehad. Die waren weliswaar niet tegen ons gericht, maar tegen `Den Haag'. Die arbeidsonrust eind 1983 was de hinderlijkste periode die echt aan me heeft geknaagd. Toen werd over de rug van het bedrijf door het personeel een loonconflict met Den Haag uitgevochten. Ik heb me op beide partijen kwaad gemaakt, maar we stonden machteloos. De treinreiziger was wel de dupe. We hebben toen de toenmalige commissaris van de koningin van Zuid-Holland, Schelto Patijn, gevraagd om te bemiddelen. Zonder resultaat overigens.

Mijn advies voor het huidigde conflict: een relatie-psycholoog, of beter een relatie-psychiater. Het diepe wantrouwen dat tussen NS-directie en de bonden bestaat, moet bespreekbaar worden gemaakt. Wanneer de partijen weer een basis van vertrouwen hebben, kan gewerkt worden aan een oplossing.

Er moet niet iemand worden ingehuurd die met allerlei slimme technische opzetjes komt. De partijen moeten weer echt praten, onderhandelen, respect kunnen opbrengen voor elkaar positie. Er moet weer een variant worden gevonden op het poldermodel.''