Ik kan zoeken op internet

Surfen op het net kan iedereen. Meestal is het niet veel meer dan wat doorklikken op het web, van de ene site naar de andere. Soms vind je wat, soms niet. Surfen doe je als ontspanning, het geeft niet als er weinig uitkomt.

Zoeken op internet is iets anders. Wie iets bepaalds aan de weet wil komen, moet doelgericht te werk gaan. De meeste thuissurfers hebben geen idee hoe dat moet.

Voor Nederlandse zoekers is het nog steeds het gemakkelijkst om eerst naar www.startpagina.nl te gaan. Om iets te kopen, om prijzen te vergelijken, huizen te vinden, kranten te lezen, telefoonnummers op te zoeken, de kortste autoroute te vinden, voor tweedehands spullen, noem maar op. Vooral interessant zijn de vele startpagina-dochters met een zee aan clubs, verenigingen, officiële overheidsvoorlichting, specialistische winkels en tips.

De – inmiddels commerciële – startpagina is een zogeheten index, waarbij verwante informatie door een redactie is gegroepeerd. Hoewel de startpagina geen garantie voor de kwaliteit van de sites geeft, zit er geen rotzooi tussen. Het is aan te raden om de startpagina in je lijst `favorieten' (bookmarks op de Mac) op te nemen.

Bovenin de startpagina bevinden zich ook enkele zogenaamde zoekmachines. Dat zijn programma's met namen als altavista, ilse, vindex, hotbot, track, yahoo, northernlight, google enzovoort. Wie de moeite neemt om onder `wijzig deze lijst' te kijken, vindt er nog wat meer. In werkelijkheid bestaan er honderden zoekmachines op het net. De meeste zijn automaten die websites met een robot afgrazen op tekst. Rijp en groen wordt geregistreerd. Wie voor de eerste keer met een zoekmachine werkt, gelooft zijn eigen ogen niet. Na het invullen van een trefwoord komt de machine binnen enkele seconden met tientallen tot duizenden websites waarop dat trefwoord voorkomt.

Om die pagina's te lezen hoef je ze alleen maar aan te klikken. De meeste pagina's gaan over heel iets anders dan waarnaar je op zoek bent. Tien pagina's zijn nog wel te lezen, maar vele honderden niet meer. Je verdoet dan te veel tijd met het aanklikken en lezen van al die `verkeerde' pagina's. Veel beter is het daarom om gebruik te maken van de gebruiksaanwijzing van de zoekmachine (meestal onder Help). Daarin staat dat je beter meer trefwoorden kunt intypen op het zoekformulier. Dus niet alleen `Waterloo', maar ook `Napoleon' als je op zoek bent naar actuele dingen (televisieprogramma's, herdenkingsroutes, etc.) over de slag bij Waterloo. Voor de slag zelf kun je beter de encyclopedie raadplegen, bijvoorbeeld de Britannica, die op internet nog steeds gratis is.

De meeste zoekmachines willen dat je de trefwoorden voorziet van AND, NOT, OR en dergelijke `Boolean' instructies. Om de exacte formulering te vinden moet de term omgeven worden door dubbele aanhalingstekens: ``slag bij waterloo'. Daarmee voorkom je dat je wordt doodgegooid met informatie over de Universiteit van Waterloo in Ontario en dergelijke. Sommige zoekmachines willen dat je een taal opgeeft. Dat scheelt ook al veel ongewenste sites.

Goede zoekmachines geven heldere instructies over hoe je het beste kunt zoeken. Omdat alle zoekmachines een beetje verschillen is het zinvol om er één te kiezen en die goed in de vingers te krijgen. Hoe zoekmachines werken en welke soorten er zijn staat in www.zoekprof.nl van internetkenner Theo Stielstra. Daarin legt hij uit hoe het komt dat sommige aangewezen pagina's niet meer bestaan of waarom ze het trefwoord toch niet bevatten.

Welke waarde moet je hechten aan de informatie die je op internet vindt? Wees om te beginnen wantrouwend. De ene dag staat een bepaalde website op het net, de volgende niet meer of is hij veranderd. Als de website als bewijs moet dienen, kun je er beter een kopie van maken. Informatie van een grote firma of van de overheid is meestal wel betrouwbaar (daar zorgen journalisten wel voor), maar allerlei obscure clubjes zetten de grootste onzin op het net.

Tenslotte nog dit. Veel uiterst waardevolle informatie kun je niet vinden met zoekmachines maar is verscholen achter zogenaamde portals, websites die toegang geven tot een grote informatiebron. Zo kun je bijna alle overheidspublicaties vinden onder www.overheid.nl, over steden in amsterdam.nl, denhaag.nl, ede.nl etc., over huizen en grond in kadaster.nl, over bedrijven in kvk.nl. De meeste Nederlandse portals staan op de startpaginadochters.

    • Rob Biersma