Acteurs

Wat waren dat voor mensen die vorig jaar in Londen aan het begin van de match om het wereldkampioenschap tussen Kasparov en Kramnik in de vip-room rondliepen? Ze spraken Russisch, maar schakers waren het niet. Ik vroeg aan Genna Sosonko of hij ze kende. ,,Nee, maar het type ken ik wel. Meteen arresteren en daarna kijken wat ze gedaan hebben, dat is het beste.''

Zo zagen ze er inderdaad uit. Alsof het acteurs waren in een misdaadfilm die banale stereotypen niet schuwt. Gek is dat, dat mensen zich zo aankleden dat niemand ze voor een dubbeltje vertrouwt. Het is kennelijk prettiger om er gevaarlijk uit te zien dan om vertrouwd te worden.

Misschien, zo bedacht ik toen, zag ik er zelf ook wel uit als iemand die door een casting-bureau was gestuurd. Oudere, schijnbaar cynische schaakjournalist die al bijna tien jaar beweert dat het schaken onder de misdaadverslaggeving dient te vallen, maar toch steeds weer gaat kijken, omdat hij er aan verslingerd is en de misdaadverslaggevers het druk hebben.

De Engelse politie is minder overhaast te werk gegaan dan Sosonko indertijd aanraadde, maar heeft toch niet stil gezeten. Zondag meldde het Engelse blad News of the World dat Sir Jeremy Hanley, oud-voorzitter van de Britse Conservatieve Partij en nu chairman van de firma Braingames, die de match organiseerde, door de politie ondervraagd was. Een ontslagen employee beschuldigt Braingames van het witwassen van drie miljoen Engelse pond, afkomstig van Russische maffia.

Nu is News of the World niet bepaald een betrouwbaar blad, maar het Spaanse El Pais is dat wel en bevestigde twee dagen geleden dat de beschuldigingen inderdaad geuit waren en nu onderzocht worden. Braingames zegt volledig schoon te zijn.

Niettemin zit Gari Kasparov in een lastig parket. Hij zegt altijd dat hij niet voor de FIDE wil spelen omdat het geld van president Iljoemzjinov van dubieuze herkomst is. Waar kwam dat geld voor zijn eigen match vandaan? In de brochure van Braingames stond indertijd alleen een Italiaans restaurant als sponsor vermeld. Kasparov zal wel gedacht hebben dat het in orde moest zijn omdat een eerbiedwaardig man als Sir Jeremy bij de zaak betrokken was. Een westers politicus van de rechtervleugel kan bij hem niet gauw kwaad doen.

Nu wat prettiger nieuws. De oudere, schijnbaar cynische schaakverslaggever wordt verkwikt als hij Svetozar Gligoric ziet strijden in het kampioenschap van Joegoslavië. Het kampioenschap is niet meer zo sterk als vroeger, toen Joegoslavië het tweede schaakland ter wereld was en Gligoric de sterkste speler buiten de Sovjet-Unie, en nu hij 78 jaar is zal hij zijn ambities om kampioen te worden wel hebben opgegeven, maar hij vocht in een toernooi van vijftien ronden voor wat hij waard was. Zes partijen gewonnen, zes verloren, drie remises. Zijn tegenstander in de volgende partij is 55 jaar jonger en bijna honderd Elopunten sterker.

Wit Gligoric-zwart Ivanisevic, Hercog Novi

1. d2-d4 e7-e6 2. e2-e4 d7-d5 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lc1-g5 d5xe4 5. Pc3xe4 Lf8-e7 6. Lg5xf6 g7xf6 7. Pg1-f3 a7-a6 8. Lf1-c4 f6-f5 9. Pe4-g3 c7-c5 10. d4xc5 Dd8-a5+ 11. c2-c3 Da5xc5 12. Dd1-d4 Dc5xd4 13. c3xd4 Pb8-d7 13...Pc6 geeft zwart een makkelijker ontwikkeling. 14. 0-0 0-0 15. Ta1-c1 Le7-f6 En hiermee verwijdert zwart zich van het belangrijke invalsveld c7. 16. Lc4-b3 Tf8-d8 17. Pg3-h5 Lf6-h8 18. Tc1-c7 Pd7-f6 19. Ph5xf6+ Lh8xf6 20. Tf1-c1 Ta8-b8 21. Pf3-e5 Lf6xe5 22. d4xe5 Hoe simpel lijkt het schaken soms. Zwart zit in een klem waar hij niet meer goed uit komt. 22...Lc8-d7 23. Lb3-d1 Kg8-g7 24. Ld1-f3 Ld7-c6 25. Lf3-h5 Td8-f8 26. Tc1-c3 Tb8-d8 27. f2-f4 Td8-d2 28. Tc3-g3+ Kg7-h8 29. Lh5xf7 Td2-d1+ 30. Kg1-f2 Tf8-d8 31. Tg3-e3 Td8-d2+ 32. Te3-e2 Td2-d4 33. Kf2-g3 Td1-d3+ 34. Kg3-h4

Nu dreigt wit de aanval met Kh4-g5-f6 beslissend te versterken. 34...Kh8-g7 35. Lf7xe6+ Kg7-g6 36. g2-g3 Lc6-f3 37. Te2-f2 h7-h5 38. Le6-f7+ Kg6-h6 39. Tc7-e7 Td3-d2 40. Te7-e6+ Kh6-g7 41. Tf2xf3 Zwart gaf op.

Op de Engelse Oakham School staat het schaken sinds het begin van de jaren tachtig in hoog aanzien. Het is de enige school in het Verenigd Koninkrijk waar een schaakleraar een volledige baan heeft. Er zijn twee Russische leerlingen die er studeren met een beurs van Kasparov, die de school ook op andere manieren ondersteunt.

Ieder jaar wordt er een toernooi voor jonge meesters gehouden, waaraan in het verleden mensen als Kramnik, Anand, Shirov, Short en Adams mee hebben gedaan.

Dit jaar leek het Oakham Masters gewonnen te gaan worden door de Amerikaanse Irina Krush, zeventien jaar oud, die een paar jaar geleden naam maakte doordat ze het Kasparov in de internetpartij Kasparov-Rest van de Wereld zo moeilijk maakte.

Krush begon met 4 uit 4, kwam op 6 uit 7 en had toen nog een punt uit twee partijen nodig om het toernooi te winnen en haar eerste grootmeesterresultaat te behalen.

In haar volgende partij kon ze een stuk voor komen. Ze zag het wel, maar ze dacht ten onrechte dat er een nog makkelijker winst was. Ze verloor die partij en daarna ook de partij uit de laatste ronde.

Zo ging het toen het nog goed ging:

Wit Krush-zwart Estrada Nieto

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 b7-b5 6. La4-b3 Lf8-c5 7. c2-c3 d7-d6 8. a2-a4 Lc8-b7 9. d2-d4 Lc5-b6 10. Tf1-e1 0-0 11. Lc1-g5 h7-h6 12. Lg5-h4 g7-g5 Zo doet Beljavski het ook, die dus kennelijk niet bang is voor het volgende offer. 13. Pf3xg5 Dit wordt zelden gespeeld, maar het ziet er goed uit. 13...h6xg5 14. Lh4xg5 e5xd4

15. Lb3-d5 De eerste nieuwe zet. 15. Df3 is eens gespeeld. 15...Kg8-g7 16. c3xd4 Dd8-d7 17. Ta1-a3 Pf6-h7 18. Ta3-g3 Kg7-h8 19. Dd1-h5 Lb6xd4 Misschien was 19...f5 een betere verdediging, maar 20. Lh6 lijkt dan toch heel goed voor wit.

20. e4-e5 Ld4xe5 De laatste kans was 20...f5 21. Lf6+ Txf6 22. exf6 Lxf6, al heeft wit na 23. Dg6 winnende aanval. 21. Lg5-f6+ Le5xf6 22. Ld5-e4 Zwart gaf op.

    • Hans Ree