Science: Alleen preventief ruimen werkt

Uitgebreide preventieve ruimingen van vee, ook na slechts een verdenking van een MKZ-geval, zijn ,,helaas'' de enige mogelijkheid om de MKZ-epidemie snel de kop in te drukken. Dit is de conclusie van drie Britse epidemiologen van het Imperial College School of Medicine op grond van een wiskundig model waarin de verspreidingsgegevens van de huidige Britse epidemie zijn verwerkt. Hun artikel wordt volgende week gepubliceerd in Science maar is wegens de actualiteit al eerder vrijgegeven (zie ook www.sciencemag.org).

De adviezen op grond van het model komen redelijk overeen met de draconische maatregelen die de EU voorstaat, en waartegen in Nederland groeiend verzet bestaat.

Zonder de preventieve ruimingen van gezond vee in de omgeving van een besmette boerderij zal volgens dit wiskundige model uiteindelijk 30 procent van de Britse veestapel ziek worden. Met agressieve maatregelen als ruiming van zieke dieren binnen 24 uur en van alle dieren in straal van 1,5 kilometer binnen 48 uur, wordt de uitbreiding gehalveerd tot 16 procent, aldus de epidemiologen. Ieder tijdverlies draagt volgens hen bij aan verdere verspreiding van de MKZ-epidemie, waardoor ruiming na slechts de verdenking van een infectie aan te bevelen is. Ook vervoersbeperkingen leiden tot een aanzienlijke daling van de besmetting binnen een straal van 9 km: van 38 procent naar 12 procent.

Ruiming blijkt verder veel effectiever dan vaccineren, concluderen de epidemiologen. Reeds besmette dieren die gevaccineerd worden, blijven het virus namelijk gewoon verspreiden. Maar de combinatie van snelle preventieve ruiming met even snelle vaccinatie in de wijdere omtrek draagt wel bij aan terugdringing van de epidemie.

Als deze maatregelen overigens niet consistent worden uitgevoerd hebben ze weinig effect, omdat dan het virus kan `ontsnappen'. De epidemiologen waarschuwen dan ook tegen protesten van boeren die ruiming verhinderen of vertragen, zoals in Engeland is gebeurd. Maar ze waarschuwen ook voor al te grote agressie in het ruimen. Preventieve ruiming in een omtrek van 3 km (in plaats van 1,5 km) heeft zin als de epidemie op zijn hoogtepunt is en nog snel om zich heen grijpt. Later, als de maatregelen effect gaan krijgen, is een ring van 1,5, km rond een besmetting voldoende. Dan wegen de kosten van de veel uitgebreidere ruiming niet meer op tegen het nuttige effect.