Partijenfusie in Rusland: sterk centrum

De partij Vaderland/Heel Rusland heeft gisteren een fusie aangekondigd met Eenheid, de partij van president Poetin. Daardoor zal het communistische blok niet meer de grootste stroming zijn in de Doema.

De Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov en minister van Rampenbestrijding Sergej Sjoigoe, voorzitter van Eenheid, maakten de fusie gisteren bekend. Zij markeert een hereniging van Ruslands bestuurlijke elite. Vaderland/Heel Rusland is de partij van Loezjkov en ex-premier Primakov. Dit tandem leek de natuurlijke opvolger van president Jeltsin tot de razendsnelle opkomst van Vladimir Poetin in 1999. Ondanks de steun van tv-zender NTV werd Vaderland/Heel Rusland door de overige zenders zo meedogenloos belaagd, dat Primakov zijn kandidatuur voor het presidentschap introk. Sindsdien probeert Vaderland/Heel Rusland weer in de gunst van het Kremlin te komen.

Sommige Jeltsin-getrouwen die in 1999 overliepen, zijn inmiddels weer in genade aangenomen. Een voorbeeld is Sergej Jastrzjembski, in 1999 de mannetjesmaker achter Loezjkov. Na een jaar in het vagevuur als Tsjetsjenië-woordvoerder wordt hij nu coördinator publiciteit van het Kremlin. De verwachting is dat Eenheid, die in de positie verkeert gunsten en baantjes te verdelen, op den duur Vaderland/Heel Rusland overneemt. Dat gebeurde eerder met de partij Ons Huis is Rusland van ex-premier Tsjernomyrdin.

Door het samengaan van de fracties ontstaat in de Doema een centrumblok met 132 zetels, tegen 127 voor het linkse blok van communisten en agrariërs. Deze week liepen er nog twee communisten over naar Eenheid. Daarnaast wordt het centrum nog bevolkt door 62 Volksgedeputeerden, die in de regel trouw met het Kremlin meestemmen. `Ruslands Regio's' (45 zetels) neigt soms naar links. De Doema telt 450 zetels.

Loezjkov reageerde gisteren geïrriteerd op het verwijt dat hij was gecapituleerd voor Poetin. ,,In principe waren onze doelen altijd gelijk'', antwoordde hij. Strana.ru, de website van het Kremlin, noemde de fusie een nieuwe stap op weg naar een stabiel driepartijensysteem, met de extreme nationalisten van Zjirinovski als buitenbeentje. Communistenleider Zjoeganov merkte op niet te geloven in de samenwerking ,,na alles dat Eenheid Loezjkov en Primakov heeft aangedaan in 1999''.

De fusie voert ook de druk op tot een consolidatie van de partijen aan de rechterzijde van de Doema. Jabloko van advocaat Javlinski (19 zetels) onderhandelt al enige tijd over samenwerking met de Unie van Rechtse Krachten (33 zetels), een amalgaam van afgedankte hervormers uit de Jeltsin-jaren, zoals Anatoli Tsjoebais en Boris Nemtsov. Javlinski meent dat zijn mogelijke partners bezoedeld zijn door corruptie, maar hij heeft geen keus. Een wetsvoorstel op politieke partijen werpt dermate hoge drempels op voor deelname aan parlementsverkiezingen, dat Jabloko op eigen kracht geen kans meer maakt.

    • Coen van Zwol