Persstemmen

Frankfurter Allgemeine

De Nederlanders hebben een dijk doorgestoken. Maar de vloed die zijn weg naar de buurlanden vindt – in België begint het debat al – zal allereerst Nederland zelf treffen. [...]

De legalisering van actieve stervensbegeleiding in Nederland [...] miskent het waardestelsel van de wereldreligies en verandert de betrekkingen van familieleden ten opzichte van elkaar. [...]

De Nederlandse regeling verraadt het slechte geweten van de wetgevers. [...]

De wet laat zich van de afschrikwekkendste kant zien bij de regeling voor minderjarigen. [...] Weten zij hoe definitief de dood is en dat er geen mogelijkheid tot correctie is als ze toch nog anders willen besluiten? [...]

Nederland [...] is nog ver verwijderd van het punt om stervensbegeleiding voor een ander doel te gebruiken dan voor verkorting van het lijden. [...] Maar wat de Nederlandse wet aan schade veroorzaakt, is net zo moeilijk te overzien als wanneer men een zeedijk heeft doorgestoken.

Daily Telegraph

Artsen hebben vele rechten, maar in beschaafde landen hebben ze niet het recht gehad hun patiënten te doden. Dat gaat veranderen. [...]

Het heeft de Nederlanders krap dertig jaar gekost om bijna tweeënhalfduizend jaar van medische vooruitgang terug te draaien. Sinds Hippocrates heeft de taak om het leven te behouden voorop gestaan – behalve in nazi-Duitsland en andere politiestaten. [...]

De aantrekkingskracht van euthanasie in een tijdperk waarin men ongekend lang leeft, is echter oppervlakkig. Wanneer ongeneeslijk zieke patiënten de juiste palliatieve zorg, bijvoorbeeld in hospices, wordt gegeven, vragen ze niet om euthanasie. [...]

Zij – de meerderheid – die niet willen dat de Britten het Nederlandse voorbeeld volgen, moeten niet zelfingenomen zijn. Patiënten zijn vaak in verwarring, bezorgd en vragen om leiding. Hun moet de waarheid worden gezegd: om met waardigheid te sterven, hebben we geen artsen nodig die ons doden.

Trouw

[...] Het is niet een primeur die tot onverdeelde tevredenheid aanleiding kan geven. Daarvoor zijn de meningen te verdeeld en blijft er ondanks geruststellende woorden van regeringszijde reden voor twijfel en bezorgdheid.[...]

Niet alleen de ongerustheid van een grote minderheid, maar ook het feit dat Nederland met het legaliseren van euthanasie een internationale primeur heeft, dwingen in de praktijk tot uiterste zorgvuldigheid. Daarmee is ook aangegeven dat de voorstanders van de wet politieke moed hebben getoond, zij het niet op alle momenten. De woordvoerders van VVD en D66 in de senaat reageerden veel te verkrampt op critici, die een parallel trokken tussen de wet en de euthanasiepraktijk in nazi-Duitsland.

Het is duidelijk dat die vergelijking mank gaat, al was het alleen maar omdat het euthanasieprogramma van de nazi's – dat sinds 1939 aan zeventigduizend gehandicapten het leven kostte – was gebaseerd op dwang. Maar dat betekent niet dat we ons in Nederland te gemakkelijk van die geschiedenis kunnen af maken, zeker niet van de waarschuwing van Duitse artsen dat de opheffing van `het verbod om te doden' destijds van kwaad tot erger leidde. [...]

de Volkskrant

Het aanvaarden van een wettelijke regeling voor euthanasie door de Eerste Kamer wordt internationaal gezien als een doorbraak. Dat is niet ten onrechte. [...]

De nu tot stand gebrachte wetgeving ziet euthanasie uitdrukkelijk niet als een recht van de patiënt op zelfbeschikking. De arts kán (maar hoeft niet) tot euthanasie over te gaan op verzoek van de patiënt als er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden, waarbij geen andere behandeling meer mogelijk is.

Deze omschrijving is stringenter dan de jurisprudentie op basis van uitspraken van de Hoge Raad. Euthanasie blijft hiermee in de medische sfeer, zodat er geen sprake is van het gevreesde 'hellende vlak'. In dit licht is de opwinding van tegenstanders van de wet enigszins merkwaardig. Verwijzingen vanuit christelijke hoek naar nazi-praktijken missen al helemaal elke grond.

Nederlands Dagblad

[...]In elk geval is duidelijk dat de wet geen waarborg biedt tegen deze levensgevaarlijke ontwikkeling waarin de hooggeroemde vrijheid om te verzoeken om euthanasie feitelijk verandert in dwang. Juist omdat het gaat om een reeds vastgesteld gevolg van de gisteren formeel gelegaliseerde euthanasiepraktijk, zou de oppositie hier een overtuigender argument in handen hebben gehad dan in sommige veronderstelde gevolgen, waarvan nu gewag wordt gemaakt. [...]

Het was dus slikken of stikken gistermiddag. maar dat is langzamerhand de doorgaande lijn geworden in de debatten waarin paars de afgelopen jaren zijn ethische wil in wet heeft omgezet.