MobiMiles

EEN NIEUWE LENTE, een nieuw rapport en een nieuwe aanpak om de verkeerscongestie in Nederland te bestrijden. Met de presentatie van het rapport MobiMiles aan minister Netelenbos (Verkeer) staat rijdend Nederland een nieuw experiment te wachten. MobiMiles is geen kruising van Herman Melvilles boek Moby Dick en de commercie van Air Miles, maar een systeem dat van de modernste communicatietechnieken zal gebruikmaken om de files te bestrijden. Rekeningrijden is dood, leve de variabele kilometerheffing.

Wat blijkt? Roel Pieper, deeltijdhoogleraar, ondernemer en goeroe op het gebied van high tech, beweert na drie weken onderzoek dat er voldoende bruikbare technische oplossingen in de markt beschikbaar zijn om het filevraagstuk te reguleren. Vijftien jaar heeft de overheid al haar energie gestoken in plannen voor tolpoorten, waarvoor het maatschappelijke draagvlak zich omgekeerd evenredig met de lengte van de dagelijkse files ontwikkelde. De politieke opluchting dat de aangekondigde experimenten met tolpoorten kunnen worden afgeblazen, is groot. Een gevoelige verkiezingskwestie is van tafel.

Volgens het rapport kan over twee jaar een proef met kilometerheffing worden gehouden en kan een compleet systeem over vijf jaar landelijk worden ingevoerd. Met gebruikmaking van beproefde technieken en uitgevoerd door een onafhankelijke organisatie. Deze nuchtere aanpak komt uit de koker van een ervaren ondernemer en is na de bureaucratische benadering van Verkeer en Waterstaat een hele verbetering. Soms, zo blijkt, is het nuttig om een ondernemersvisie los te laten op complexe maatschappelijke vraagstukken.

DE KAART VAN het Nederlandse wegennet wordt een kleurenplaat. Trajecten krijgen kleuren waarvoor – al naar gelang het uur van de dag en de intensiteit van gebruik – verschillende tarieven gaan gelden. Met gebruikmaking van technologieën voor elektronisch betalen, mobiele telefonie en positiebepaling kunnen auto's die zijn uitgerust met een denkend doosje per gebruikte route worden afgerekend op de gereden kilometers. Hiermee is het beginsel van de variabele autokosten bereikt: de automobilist betaalt voor waar, wanneer en met wat voor voertuig hij het wegennet benut. Het big brother-effect wordt vermeden door de kleuring van de wegen: de computer registreert niet of een auto zich om kwart over twaalf op de A4 of de A12 bevindt, maar of het bereden asfalt op het moment van passeren een `rode' of een `blauwe' code heeft.

In de euforie dat de tolpoorten achter de horizon zijn verdwenen, worden de MobiMiles nu wel heel opgelucht toegejuicht. Er moet nog veel nader worden uitgewerkt en grootschalige innovatieve projecten zijn in Nederland wel vaker vastgelopen in de bureaucratie van elkaar tegenwerkende diensten. De vraag blijft of met een dergelijk navigatiesysteem de drukte alleen maar zal worden verplaatst als automobilisten uitwijken van rode naar blauwe wegen. De belangrijkste politieke en bestuurlijke vraag die resteert, is wat de maatschappelijke kosten zijn geweest van vijftien jaar palaveren over tolpoorten die er nooit zijn gekomen.