Loep IMF op Indonesië

Indonesië heeft dringend leningen nodig. Vandaag onderzoekt het Internationaal Monetair Fonds of de hulp kan worden hervat.

De dokter is eindelijk gearriveerd aan het bed van de koortsige patiënt, maar dient nog geen medicijnen toe en onderwerpt de zieke eerst aan een uitgebreid onderzoek. Het `artsenteam' van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) arriveerde gisteravond in Jakarta. Het zal de beleidsdaden van de Indonesische regering gedurende twee weken nauwgezet onder de loep nemen, voordat het `Washington' adviseert de periodieke uitkeringen in het kader van een in 1999 overeengekomen bijstandskrediet te hervatten.

Naar de komst van de zeven man sterke missie, aangevoerd door de plaatsvervangend directeur van het Fonds belast met Azië en het Stille Oceaangebied, Anoop Singh, is hier reikhalzend uitgekeken. In december schortte het IMF de uitkering voor het vierde kwartaal van 2000 op omdat Indonesië de deadline voor enkele hervormingen niet had gehaald. Ditondermijnde het vertrouwen in de toch al zwakke roepia en de koers zakte mede om die reden naar de laagste stand sinds het crisisjaar 1998. Een en ander plaatste de regering voor acute begrotingsproblemen, want het budget voor 2001 is gebaseerd op een aanzienlijk optimistischer verwachting over het koersverloop van de roepia.

Nijpender nog: als het IMF zijn zegen onthoudt aan het Indonesische beleid en de betalingen niet hervat, zet dit het vorig jaar gesloten akkoord met de Club van Parijs over herstructurering van de Indonesische schuld op losse schroeven. Als dit akkoord wordt opgezegd, moet Jakarta dit jaar geen 2,8 miljard, maar liefst 10,2 miljard dollar aflossen. En dat kan Bruin simpelweg niet trekken.

De vertegenwoordiger van het IMF in Indonesië, John Dodsworth, hield zich vandaag op de vlakte over de kansen op succes, maar minister van Financiën Prijadi Praptosuhardjo zei ,,geen problemen van belang'' meer te zien ,,omdat we aan alle IMF-voorwaarden hebben voldaan''. Hij heeft in zoverre gelijk dat de hobbels waar het Fonds in december over viel uit de weg zijn geruimd. Het IMF toonde zich toen bezorgd dat de voorgenomen amendering van de wet op de centrale bank de autonomie van deze instelling bedreigde.

Een op voorspraak van het IMF ingestelde commissie van onafhankelijke deskundigen heeft de amendementen tegen het licht gehouden en is het eens met de regering dat het bestuur van de in beginsel autonome bank met aangescherpte regelgeving verplicht moet worden zich te verantwoorden. Bovendien heeft het parlement zijn verzet tegen verkoop van twee genaaste banken opgegeven en heeft de regering de per 1 januari autonome regentschappen verboden op eigen houtje leningen aan te gaan, waarmee nog een bedenking van het IMF lijkt weggewerkt.

De punten van wrijving die resten, betreffen de precisie waarmee in vorige Letters of Intent (LoI) de door het Fonds verlangde institutionele hervormingen zijn verwoord. Volgens ingewijden heeft Jakarta voorgesteld alle paragrafen die betrekking hebben op rechtshervorming te schrappen en, gezien de kritieke toestand van de volkshuishouding, het nieuwe akkoord toe te spitsen op macro-economisch beheer.

Jakarta weet dat het in deze een welwillend oor vindt bij de huidige managing director van het IMF, Horst Köhler. Die neigt ertoe voorrang te geven aan macro-economische knelpunten. Köhler vindt daarbij field officers als Dodsworth tegenover zich. Die huldigen het standpunt dat macro-economische problemen niet losgekoppeld kunnen worden van wat zij institutional performance noemen. Dodsworth wordt bijgevallen door de International Finance Corporation (IFC), een lid van de Wereldbank Groep die financiering verzorgt voor het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden.

De IFC redeneert, afgaande op treurige ervaringen met faillissementsaanvragen voor dubieuze Indonesische debiteuren, dat zonder een goed functionerende rechtspraak als stok achter de deur, de omvangrijke particuliere schulden niet bevredigend kunnen worden geherstructureerd. En als dat niet lukt, zegt de IFC, kun je nieuwe investeringen wel vergeten en blijft Indonesië tot in lengte van dagen aangewezen op bijstand van het IMF.