De grootste fietsenstalling ter wereld

Omstreeks 1990 maakte Nederlands beroemdste architect Rem Koolhaas een ontwerp voor een bibliotheek in Parijs. Als het aan Koolhaas lag, zou deze bibliotheek voor een groot deel bestaan uit hellende vloeren die zich naar boven slingerden. Het ontwerp van Koolhaas is nooit uitgevoerd, maar toch zou het grote invloed krijgen. Eerst was het het Rotterdamse architectenbureau MVRDV dat Koolhaas' idee van een gebouw met hellende vloeren toepaste in de villa VPRO, het geruchtmakende nieuwe onderkomen van de omroep in Hilversum. En nu is Koolhaas' bibliotheek in de vorm van een fietsenstalling neergedaald op het water bij het Centraal Station in Amsterdam. De architecten van VMX hebben de hellende vloer als leidend beginsel genomen voor deze nieuwe tijdelijke fietsenstalling, die met 2500 plaatsen de grootste van Nederland en vermoedelijk ook van de wereld is.

VMX' tijdelijke fietsenstalling werd noodzakelijk door de grootscheepse verbouwing van Cuypers' Centraal Station en de aanleg van een metrostation voor de Noord-Zuid-lijn. Nu nog staan en liggen er duizenden fietsen tegen elke paal, muur of hek in de omgeving van het station, maar de gemeente wil hier binnenkort een einde aan maken en consequent elke fiets laten verwijderen. Alle fietsers moeten de komende vier jaar hun fiets stallen in de nieuwe, drijvende stalling bij het Centraal Station.

VMX had geen voorbeeld voor een fietsenstalling van deze omvang. Er bestaan wel een paar grote fietsenstallingen in Nederland, maar die hebben niet meer dan een paar honderd plaatsen en zijn dan ook bescheiden bouwwerken. Maar de fietsenstalling bij het Centraal Station moest groot en wegens ruimtegebrek dus hoog worden. De doorlopend hellende vloeren zijn dan ook precies op hun plaats in deze stalling.

Officieel is fietsen in de stalling verboden, maar er is geen Amsterdammer die zich het plezier laat ontnemen om de rood geschilderde hellingbaan op en af te rijden. Wie helemaal doorrijdt naar het hoogste punt van het gebouw, wordt zelfs beloond met een mooi uitzicht over de stad. Ook over het stallen heeft VMX nagedacht. De zijkanten van de hellingbaan gaan iets naar beneden, zodat de fiets bijna vanzelf de speciaal ontworpen rekken inrijdt. Het enige nadeel van de fietsenstalling is dat de route naar beneden lang is, doordat de reiziger die zojuist zijn fiets heeft gestald naar beneden moet via trappen die niet op elkaar aansluiten. Hij kan ook over de hellingbaan naar beneden gaan, maar dit duurt nog langer.

Het grootste verschil met Koolhaas' bibliotheekontwerp en de Villa VPRO is dat de hellingbanen in een fietsenstalling buitengewoon praktisch zijn. Zijn hellende vloeren in een bibliotheek en ook in een kantoor en studio als de Villa VPRO niet erg handig, voor de grootste fietsenstalling ter wereld zijn ze een onovertroffen oplossing. In VMX' fietsenstalling vallen esthetiek en nut voorbeeldig samen.

Gebouw: Fietsenstalling Centraal Station. Ontwerp: VMX Architecten. Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam. Bouwkosten: 4,2 miljoen gulden.

Gerectificeerd

Fietsenstalling

De foto bij het artikel De grootste fietsenstalling ter wereld (in de krant van woensdag 11 april, pagina 9) werd niet gemaakt door Maurice Boyer maar door Rien Zilvold.