Brinkhorst ziet meer steun voor Nederlands beleid

Nederland krijgt meer steun voor zijn MKZ-beleid. Dat merkt minister Brinkhorst op een EU-top in het Zweedse Östersund.

,,Ik ben een initiator van vernieuwing van het landbouwbeleid''. Minister Brinkhorst kent weinig bescheidenheid als hij de Nederlandse journalisten een moment voor zich alleen heeft tijdens de vierdaagse informele top van Europese landbouwministers in het Zweedse Östersund. Aanleiding voor de opmerking: de vraag waarom hij zo weinig steun vindt in Europa. Brinkhorst wil het tien jaar oude non-vaccinatiebeleid tegen mond- en klauwzeer in de Europese Unie zo ter discussie te stellen, dat ethische overwegingen van het dierenwelzijn en de sociale gevolgen van een uitbraak van de ziekte worden meegewogen. Alleen zijn Duitse collega Renate Künast heeft zich daarover luidop uitgesproken.

Brinkhorst signaleerde vanochtend bij zijn Europese collega's inmiddels meer steun voor het Nederlandse standpunt. Hij ,,loopt voor de muziek uit'', vindt hijzelf, en dat ,,komt door de omstandigheden''. De twintig gevallen van MKZ in Nederland zijn weliswaar nog weinig vergeleken bij de meer dan duizend in Engeland, maar wel in een dichtbevolkt land en in een klimaat van verzet tegen de ruimingen. Toen zaterdag de ongeregeldheden in Kootwijkerbroek uitbraken, heeft Brinkhorst even overwogen terug te keren. ,,Maar wat kan ik daar anders doen dan achter mijn bureau zitten en de situatie volgen? Hier kan ik werken aan verandering van het Europese beleid.''

Twee keer per jaar komen de landbouwministers bijeen om in ongedwongen omstandigheden te praten over ontwikkelingen in het gemeenschappelijke landbouwbeleid. Het debat had in Östersund vooral moeten gaan over de voedselveiligheid. Maar over dat onderwerp bestaat weinig politieke onenigheid - en dus gaat het vooral over de mond- en klauwzeercrisis.

Brinkhorst en Künast bouwen voor een reeks tv-camera's het beeld op van een groeiende roep om preventieve vaccinatie daarbij zorgvuldig vermijdend te zeggen dat zij daarvóór zijn. Beide spreken alleen van een noodzakelijk debat.

In de marge noemt de Franse minister Jean Glavany de BSE-crisis, met z'n enorme financiële gevolgen door de instorting van de rundvleesmarkt, ,,een kwestie van veel hogere prioriteit'' vergeleken bij de MKZ-crisis, en van doorslaggevender belang voor de hervorming van het Europese landbouwbeleid. De grootste opponenten in dat debat, Duitsland en Frankrijk, hebben een paar weken geleden al afgesproken elkaar voorlopig niet te provoceren.

In die zin is het pleidooi van Künast en Brinkhorst om niet alleen met economische en veterinaire overwegingen rekening te houden, ook een manier om de hervorming van de landbouw bovenaan de agenda te houden, erkende Brinkhorst gisteren. Voor Frankrijk, waar boeren ook demonstreren voor vaccinatie, en Duitland is het vaccinatiebeleid niet cruciaal genoeg om er een scherp politiek gevecht over te voeren.

De Franse minister Glavany spreekt over het non-vaccinatiebeleid smalend als over een ,,nieuwe godsdienstoorlog'' tussen voor- en tegenstanders. Hij staat wel ,,open voor een discussie over het non-vaccinatiebeleid ná de crisis''. Waarbij maatschappelijk protest mee kan wegen.

Vorige maand, toen mond- en klauwzeer nog nét niet in Nederland was uitgebroken, stelde de Europese Commissie al voor het non-vaccinatiebeleid na de crisis ,,nog eens te bekijken''. Die formule werd de afgelopen dagen in Östersund door vrijwel alle EU-ministers gehanteerd. Alleen een discussie ná de crisis is haalbaar, weet ook Brinkhorst. ,,Eind dit jaar, of volgend jaar, dan verandert er misschien iets'', voorspelt hij. Hij houdt het er op dat het thema steeds meer bespreekbaar wordt. ,,Ik hoor ministers die zeggen: als er bij ons MKZ was, was de stemming bij ons omgeslagen.''

In Östersund blijkt dat dat niet geldt voor Engeland en Ierland (één geval). De Britse staatssecretaris Quint landbouwminister Brown laat wegens de situatie in Engeland tot vanmorgen verstek gaan spreekt van ,,veel nadelen'' van het opgeven van de non-vaccinatiepolitiek op termijn. De Ierse minister Walsh noemt de gedachte dat Ierland exportmarkten als Egypte zou verliezen door te vaccineren alvast ,,een catastrofe''.

Zo moet Brinkhorst zijn winst zoeken in kleine aanwijzingen, waarvan de betekenis zelden ondubbelzinnig is. Eurocommissaris Byrne (Consumentenzaken) zinspeelde er vanmorgen in de afsluitende vergadering op dat in een rapport over het non-vaccinatiebeleid – dat de Commissie volgens Byrne's collega Fischler (Landbouw) midden volgend jaar afgerond wil hebben moet overwegen ,,in welke omstandigheden een afwijking van het de huidige non-vaccinatiebeleid mogelijk is''.

Volgens Brinkhorst heeft de commissie een ,,technocratische benadering'' en zou zij ,,meer oog moeten hebben voor het debat in de samenleving''. Byrne houdt vast aan een ,,technische'' benadering: volgens de Eurocommissaris is het inenten van 300 miljoen dieren in de EU tegen zeven soorten MKZ-virus, plus ondersoorten, is volgens Byrne ,,een loterij''. Daarentegen prees hij de beperking van MKZ in Frankrijk en Ierland tot enkele gevallen als bewijzen van het succes van het Europese beleid van stamping out.

    • René Moerland