Vrijzinnigen de mond gesnoerd

De Nieuwe Vrijzinnige Omroep (NVO) is door de AVRO voorlopig aan de kant gezet. Door een andere zendtijdindeling en omdat de omroep niet meer op de relatief weinig beluisterde nieuwe zender 747AM wilde uitzenden moest het vijf minuten durende Vrijzinnig vizier op zaterdag verdwijnen. De omroep wenste meer zendtijd op Radio 1 waardoor een breder publiek kan worden bereikt. En `vrijzinnige' geluiden passen niet op de nieuws- en sportzender Radio 1. De AVRO overweegt nu wel de NVO (een omroep ,,die zoekt naar vormen van moderne religiositeit en eigentijdse geloofsbeleving'') ergens toch een plek te geven.

De voorzitter van de NVO dr. W. Bos betreurt het beëindigen van de uitzending maar hoopt wel in één of andere vorm terug te keren. De strijd voor het eigen geluid geeft hij niet op. Wat dat betreft heeft hij al de nodige ervaring. Al vanaf 1976 fungeert hij als voorzitter en eind jaren tachtig werd de aanvraag voor een zendmachtiging wegens gevaar voor versnippering van de zendtijd door de Raad van State afgewezen.

De NVO werd in 1975 opgericht nadat de VPRO had besloten de religieuze koers af te zweren en als onkerkelijke VPRO verder te gaan. Dit tot ongenoegen van doopsgezinden, vrijzinnig hervormden, remonstranten en religieus-humanisten die ineens zonder spreekbuis zaten. Voor een eigen zendmachtiging hadden de resterende vrijzinnig protestanten onvoldoende leden. Toenmalig AVRO-voorzitter Keyzer vond het jammer dat de vrijzinnige stem het zwijgen was opgelegd en gaf de pas opgerichte Nieuwe Vrijzinnige Omroep een uur zendtijd. De AVRO vond een moment van bezinning ook wel passen in de eigen programmering.

In de loop der jaren is dat NVO-uur teruggebracht tot een rubriek van vijf minuten. Aanvankelijk werden deze vijf minuten volgepraat door dominee Dick Werner, die met zijn pastoraal getinte beschouwingen veel reacties opriep. Vooral van mensen die eenzaam waren. De laatste drie jaar werd de rubriek verzorgd door de van huis uit christelijk-gereformeerde theoloog en emeritus hoogleraar public relations dr. Anne van der Meiden die de `vrijzinnige' minuten vol praatte met eigenzinnige bespiegelingen op actuele thema's.

In zijn laatste rubriek op 31 maart pleitte Van der Meiden voor het behoud van de korte preek aan de hand van het bijbelverhaal over de apostel Paulus met de jongen Eutychus (Handelingen 20). Tijdens een preek van Paulus werd Eutychus die bovenin de kerk in een vensterbank was gaan zitten door slaap bevangen en stortte van driehoog naar beneden. Dood. Enorme paniek. Maar Paulus sloeg zijn armen om hem heen waarna het leven weer in de jongen terugkeerde.

Volgens Van der Meiden is Eutychus het eerste teken van verzet in de kerk tegen te lange preken. Hij pleit er dan ook voor dat een nieuwe jongerenbeweging in de kerk de naam van Eutychus overneemt als merknaam voor ,,vernieuwende en wakkere projecten''. De korte duur van de uitzendingen vond Van der Meiden dan ook helemaal niet erg en hoopt binnenkort dat zijn column ergens weer tot leven zal komen.

Vorig jaar zijn er, aldus Bos, nog wel besprekingen gevoerd met De Nieuwe Omroep (DNO) van Aad van den Heuvel en Walter Etty maar die hebben geen resultaat opgeleverd. Ook al omdat de toekenning van zendtijd voor deze omroep voorlopig werd afgewezen. Toch ziet de NVO-voorzitter nog mogelijkheden voor zijn omroep ,,omdat in de samenleving en bij de jeugd een toenemende vraag lijkt te bestaan naar religieuze zingeving''. Hij meent dat zijn omroep daarvoor als platform kan fungeren. Volgens Bos luisterden op de zaterdagmorgen toch nog zo'n 45.000 mensen. Met de AVRO wordt nu onderhandeld om op hun internetsite het vrijzinnige gedachtegoed een plaats te geven. En van een gunstige afloop is hij overtuigd. ,,We zitten zeker niet bij de pakken neer. We're still going strong.''