Verwant met Belle

Niemand in Nederland zou vermoedelijk ooit van de donderdag overleden Belle van Zuylen-kenner Simone de Bruyn hebben gehoord, als zij niet verliefd was geworden op de uit Amsterdam afkomstige schrijver Pierre H. Dubois (1917-1999). Die werkte vanaf juli 1942 in Brussel als correspondent voor het dagblad De Tijd. Hun ontmoeting mondde in juni 1943 uit in een huwelijk dat tot Dubois' dood heeft stand gehouden.

Na haar huwelijk stelde de Franstalig opgevoede Simone Dubois (Gent, 1910) zich in dienst van het schrijverschap van haar echtgenoot, die eind 1949 redacteur bij uitgeverij J.M. Meulenhoff in Amsterdam werd. Dubois keerde uit onvrede met het uitgavebeleid van Meulenhoff in 1952 terug naar de journalistiek, bij het Haagse dagblad Het Vaderland. In een gesprek met NRC Handelsblad uit 1975 vertelde Simone Dubois dat zij als een soort secretaresse van haar man fungeerde. Boeken als de twee delen Schrijvers in hun landschap (1971-1977) werden op zijn naam gepubliceerd, maar kunnen deels op haar conto worden geschreven.

Simone Dubois publiceerde zelfstandig vertalingen van moderne Franse romans van bijvoorbeeld Françoise Sagan, en werkte mee aan vrouwenbladen. Op die manier kwam zij op het spoor van Belle van Zuylen, wier werk haar een gevoel van herkenning gaf. Die verwantschap resulteerde in Leven op afstand (1969), de eerste, talloze malen herdrukte biografie. Te bescheiden zei Simone Dubois in 1984: ,,Maar mijn man is natuurlijk schrijver en ik niet. Ik heb alleen maar gepubliceerd over Belle van Zuylen en alles om haar heen. Dan vind ik dat ik geen schrijfster ben.'' Het bewijs van de onjuistheid van haar opmerking leverde zij in Zonder vaandel (1993), de samen met haar echtgenoot geschreven definitieve biografie van Van Zuylen. Haar loyaliteit met deze achttiende-eeuwse schrijfster toonde Simone Dubois door samen met haar man en een keur aan buitenlandse specialisten Van Zuylens verzamelde werken uit te geven (tien delen tussen 1979 en 1984); zo schonk Dubois het Nederlandse feminisme een icoon. Het leverde haar in 1995 een eredoctoraat van de Universiteit van Utrecht op.

Zonder vaandel verscheen toen Simone Dubois al ruim tachtig jaar oud was. Ook daarna bleef zij actief. In 1995 zei ze in een interview: ,,Je weet op onze leeftijd dat je niet meer zoveel jaren hebt, en daar ga je toch een beetje rekening mee houden. Je gaat niet zomaar in de tuin zitten en een boek lezen. Je denkt: nee, ik heb niet veel tijd meer, ik moet wat doen.'' Een betere kenschets van haar is moeilijk te geven.

    • Sjoerd van Faassen