China noch Amerika wil gezicht verliezen

De Amerikaanse president George W. Bush heeft afgelopen weekeinde zijn medeleven betuigd met de vrouw van de vermiste Chinese gevechtspiloot, Wang Wei, die vorige week zondag in botsing kwam met een Amerikaans spionagevliegtuig. Tegelijkertijd heeft Washington gewaarschuwd voor langdurige beschadiging van de Amerikaans-Chinese betrekkingen indien de 24 bemanningsleden van het Amerikaanse toestel niet snel vrij komen.

Sinds het Amerikaanse spionagevliegtuig een noodlanding maakte op het Zuid-Chinese eiland Hainan, verblijven de Amerikaanse bemanningsleden in hechtenis. De Amerikaanse ambassadeur in Peking, Joseph Prueher, zei vanochtend dat de onderhandelingen over hun vrijlating doorgaan en dat ,,we [daarbij] goede vooruitgang boeken''. De Chinese autoriteiten hebben gezegd dat Amerikaanse diplomaten vandaag opnieuw een ontmoeting mogen hebben met de bemanningsleden, het vierde contact sinds ze op Hainan verblijven.

Toch zijn er geen concrete aanwijzingen dat er snel een eind komt aan de impasse die is ontstaan. Peking houdt onverkort vast aan de eis dat de Verenigde Staten hun verontschuldigingen aanbieden voor het incident, terwijl de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, gisteren nog eens herhaalde dat die geste uitgesloten is. ,,We hebben ons leedwezen betoond, ons verdriet getoond, en het spijt ons dat er een mensenleven verloren is gegaan'', zei hij gisteren op de zender Fox. ,,De vraag of we verontschuldigingen moeten aanbieden, is van een geheel andere orde, want als dat van ons wordt geëist, houdt dat in dat we de verantwoordelijkheid [voor het ongeluk] op ons nemen. En dat hebben we niet gedaan, en kunnen we niet doen. Daarom zullen we geen verontschuldigingen aanbieden.''

President Bush heeft zijn leedwezen over de vermoedelijk dood van de Chinese piloot Wang Wei, naar wie nog steeds wordt gezocht in zee, vervat in een brief waarvan de inhoud niet openbaar is gemaakt. Geheel spontaan lijkt de brief niet te zijn opgesteld: eerder afgelopen weekeinde beschuldigde de vrouw van de piloot, Ruan Guoquin, Bush en de Amerikaanse regering er per brief publiekelijk van ,,te laf'' te zijn om verontschuldigingen aan te bieden. Minister Powell zei dat Bush zijn brief heeft geschreven uit ,,humanitaire'' overwegingen. ,,Hoe je ook over politiek denkt, zij [de vrouw van de piloot] heeft haar man verloren.''

Dat het incident ernstige consequenties kan hebben, blijkt uit de woorden van de Amerikaanse vice-president Dick Cheney. Op NBC zei hij ,,geen tijdtabel'' te willen verbinden aan de vrijlating van de Amerikanen, maar, voegde hij er aan toe: ,,met elke dag die voorbij gaat zonder dat een oplossing is gevonden, neemt het risico toe [van beschadiging] voor onze betrekkingen op de lange termijn''.