Schoonzwemsters met okselstoppels

Mimespelers Bianca van der Schoot en Suzan Boogaerdt maken Klem, een komische voorstelling over kibbelende schoonzwemsters in onflatteuze badpakken. ,,Wat doet het met je als je in zo'n strakke vorm wordt geperst?''

Bijna synchroon verschijnen twee voeten onder de halve deuren van de kleedhokjes. Bijna synchroon vallen twee onderbroeken langs de enkels op de grond. Twee meisjes in sportieve badpakken met krappe badmutsen maken hun entree op de blauwe, met lijnenspel gevulde vloer. Bijna synchroon en sierlijk laten zij het publiek hun geschoren oksels, schaamstreek en bibberende billen zien. Zij beginnen een merkwaardige droogzwemdans. Bijna synchroon, maar nooit helemaal.

Mimespelers Bianca van der Schoot (28) en Suzan Boogaerdt (26) maken Klem, een komische voorstelling over kibbelende schoonzwemsters die vandaag in het Amsterdamse Gasthuis in première gaat. Van der Schoot kwam op het idee na het zien van een wedstrijd synchroonzwemmen op televisie: ,,Eerst zag je de meiden giebelen in de kleedkamer, maar toen de wedstrijd begon, werden die koppen meteen strak gespannen. Alle spontaniteit en plezier was verdwenen. Wat doet het met je als je in zo'n strakke vorm wordt geperst? Dat onderzoeken we in Klem. Bovendien biedt het thema schoonzwemmen rijk bewegingsmateriaal voor een mimevoorstelling.''

Van der Schoot, bekend uit KopGhana van Alex d'Electrique, begeleidde vorig jaar Boogaerdts afstudeervoorstelling aan de Amsterdamse Mime-opleiding, Yvonne, waarmee zij de Podiumkunsten.nl-prijs won. Met het prijzengeld van 18.000 gulden konden de twee deels Klem financieren. Afgelopen maanden speelde het duo twee heksenkinderen in de jeugdvoorstelling Maanvirus van Artemis en in Jack van mimegroep Levend Wild.

Boogaerdt: ,,Door dezelfde handelingen uit te voeren, creëren de schoonzwemmers in Klem een samen-gevoel. Ze ontwikkelen een vorm waarbinnen ze kunnen leven, waarbinnen ze bestaansrecht hebben.''

Van der Schoot: ,,Dat is hetzelfde als theater maken, en in relaties en families bedenk je ook een vorm voor jezelf. Klem gaat over symbiose, de wens op te gaan in een ander. Tegelijkertijd laten we zien hoe je klem komt te zitten in je eigen vorm. Een strakke vorm sluit veel uit. Je kunt jezelf verliezen in een symbiotische relatie.''

In de voorstelling spelen de twee mimespelers een sportinterview na, waarbij ze elkaar als Jansen en Janssen aanvullen en in de rede vallen. ,,Daarin zeggen de schoonzwemsters: `We zoeken naar de vrijheid binnen de vorm.' En dat geldt ook het maken van dit stuk'', zegt Boogaerdt. ,,Klem is uit improvisaties ontstaan, die we grotendeels in een vaste vorm hebben gegoten. Schrijfster Marieke ter Doest heeft alles wat we tijdens het repeteren zeiden, vastgelegd en ingedikt. Die tekst spelen we nu. Maar binnen de vorm willen we ook blijven improviseren, zodat het iedere avond anders is.''

Van der Schoot: ,,In Jack van Levend Wild was de vorm nog losser. We konden briljante avonden en hele slechte avonden hebben. De afgelopen maanden hebben we vijfenzestig keer Maanvirus gespeeld, waarin juist iedere beweging vastlag. Iedere avond wisten we zeker dat we gingen scoren.''

Boogaerdt: ,,Die voorstelling was zo strak geregisseerd dat je ondertussen rustig aan de parkeermeter kon denken.''

Vander Schoot: ,,Maar dan voelde ik me wel vies. Je moet in je rol blijven geloven. Je moet er bij zijn, zo betrokken dat de andere wereld niet meer bestaat.''

Bij mime, vindt Boogaerdt, gaat het erom te profiteren van het moment. ,,Wat er is, gebruik je. Ik ben geneigd om te gaan entertainen, om met gekke petjes en pruiken te komen.'' Haar afstudeervoorstelling heeft ze daarom zo kaal mogelijk gehouden: een meisje alleen in een grote lege ruimte.

Van der Schoot: ,,Bij mime moet je leren jezelf onzeker en naakt neer te zetten. Van daaruit ontstaat er iets nieuws.'' Daarom, voegt Booaerdt eraan toe, staan ze nu ook zo onflatteus op toneel `in die badpakken met al dat haar en die rollen overal.'

Van der Schoot: ,,En laten we in het begin expliciet onze okselstoppels en billen zien. Om aan het publiek duidelijk te maken: `we denken heus niet dat we hier mooi staan te zijn'. Dan hebben we dát in ieder geval gehad.''

`Klem' t/m 14 april in Gasthuis, Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 54, Amsterdam. Inl. (020) 616 8942; 19 t/m 25 mei op Festival a/d Werf te Utrecht. Inl. (030) 231 5355.

    • Wilfred Takken