Koersen = emotie

Als de koersen stijgen en veel beleggers profiteren ervan mee, dan neemt hun geneigdheid om te geloven dat die hogere koersen rationeel te verklaren zijn, toe. Begrijpelijk, want wie de waarde van zijn aandelenbezit in korte tijd sterk heeft zijn stijgen, gaat vanzelf op zoek naar logica. Naar argumenten die zijn zorg kunnen onderdrukken dat de stijging even snel weer tenietgedaan kan worden.

Omgekeerd, als aandelenkoersen in een vrije val raken, en alle logica die er achter de hoge koersniveaus zat door de praktijk van tafel lijkt te worden geveegd, zullen weer meer beleggers gaan denken dat beurzen toch sentimentgedreven dingen zijn. En dat beleggers zich al te makkelijk gek laten maken door een paar teleurstellende cijfers. In paniek bieden ze hun bezit tegen elke prijs koop aan en wakkeren daarmee ook

bij anderen het gedrag aan dat bijdraagt aan verdere koersdaling.

Is de beurs nu een casino, waar winst of verlies door een ongrijpbare factoren als sentiment worden bepaald, en waar er aan het einde van de rit net zoveel geld wordt gewonnen als verloren? Of is het toch die plek waar weldenkende vragers en aanbieders van kapitaal bij elkaar komen, vermogenstitels (aandelen, obligaties etc.) verhandelen, en de koers waartegen stukken van eigenaar wisselen puur afhangt van de laatste relevante informatie?

Het antwoord is natuurlijk dat de effectenbeurs beide is. Vooral als je op de korte termijn kijkt doet een beurs sterk aan een gokhal denken, of beter: aan een piramidespel. De magie van een piramidespel (kettingbrieven en alle varianten daarop zijn er een voorbeeld van) is dat naarmate meer mensen er aan mee doen, de winsten voor de deelnemers groter worden.

Het is een manier om een 'self fulfilling prophecy-effect te verzilveren. Datzelfde effect kan natuurlijk ook de koersvorming van aandelen in sterke mate beïnvloeden. Als steeds meer mensen zich aandienen om een aandeel te kopen, stijgt te koers. Dat trekt extra kopers aan, en de prijs stijgt verder. Dit gaat net zolang door totdat men 'het niet meer gelooft'. Dan beginnen steeds meer mensen hun winst te nemen door te verkopen, en de rit naar beneden begint.

In het algemeen begint een koersrally wel met een rationeel verklaarbare aanleiding, maar door de sentimentsfactor, schiet hij door. Eerst naar boven, dan weer naar beneden. Aandelenprijzen fluctueren dus als het ware rondom hun reële waarde. Al valt die misschien per definitie slechts achteraf te bepalen.