CRIMINEEL GEDRAG 2

In het vraaggesprek van Harm Visser met C. de Ruiter (`Gesloten instituut', W&O, 24 maart) las ik dat bij psychopaten het brein anders op emotionele prikkels reageert dan het brein van een normaal persoon. Ook zou blijken dat psychopaten niet goed in staat zijn een dominante gedragsrespons bij te stellen op basis van nieuw binnengekomen informatie. Dus, zo wordt gesteld, is er geen twijfel mogelijk dat bepaalde functionele en structurele defecten in het brein een rol spelen bij het ontstaan van crimineel en gewelddadig gedrag.

Bij deze redenering wordt echter geheel voorbijgegaan aan de invloed van de vroege kindertijd op het later afwijkend gedrag. Integratie van bestaande kennis op het gebied van onder meer de kinderontwikkeling, gegevens uit kindertehuizen, uit de klinische praktijk, centra als Pieter Baan en gegevens uit het neurobiologisch onderzoek wordt vermeden.

Wanneer een kind wordt geslagen, wanneer wordt voorbijgegaan aan zijn gevoelens en behoeften of als het wordt verwaarloosd, zal de verwerking van dergelijke prikkels er toe leiden dat bepaalde hersengebieden zich beter ontwikkelen dan andere. Zo is gebleken dat bij mishandelde kinderen hersengebieden die voor de sturing van emoties verantwoordelijk zijn zo'n 20 tot 30 procent kleiner waren dan bij de controlegroep. Begrijpelijk dat ze dan niet goed in staat zijn een `dominante gedragsrespons bij te stellen'. Delinquenten hebben altijd een achtergrond van mishandeling, een enkel geval van aangeboren of verworven storing daargelaten. Het agressief, crimineel of welk afwijkend gedrag ook is een direct gevolg van de destructieve omgang van de ouders c.q. verzorgers met het kleine kind.

Dat aan deze kennis massaal wordt voorbijgegaan hangt mijns inziens samen met de ontkenning van het eigen lijden uit de kindertijd en het moeten ontzien van de eigen ouders. Alleen wie door een diepgaande zelfanalyse gevoelig is geworden voor het eigen lijden uit de vroege kindertijd, is in staat te voelen wat het voor een kind (in dit geval de psychopaat) betekend moet hebben. Pas als dit begrip er is, kan er fundamenteel iets veranderen ter voorkoming van afwijkend gedrag.

    • L. Rombout