RVV laat `amateurs' vee enten

De werknemers van de RVV kunnen het werk nauwelijks aan. En intussen breidt het mond- en klauwzeer uit. ,,De RVV is een nationale ramp.''

Wat begon met een reeks foute brieven aan veehouders lijkt uitgegroeid tot een organisatorisch probleem van grote omvang. De Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV), belast met de bestrijding van mond- en klauwzeer, kan het werk niet meer aan. Er zijn te weinig mensen, het management hapert en dan is ook nog het draaiboek onwerkbaar.

Het `draaiboek bestrijding mond- en klauwzeer' telt ruim duizend pagina's. De extra ingezette dierenartsen en studenten diergeneeskunde hebben die vaak niet allemaal gelezen. Daardoor ontstaan fouten. ,,Er zijn amateurs bezig geweest, die niet konden enten en de verkeerde spullen bij zich hadden. Soms wisten ze niet eens op wat voor soort bedrijf ze waren'', aldus een medewerker van de Steungroep Oene, een meldpunt voor boeren in het getroffen gebied. De medewerker, die anoniem wil blijven, heeft het ook zelf aan den lijve ervaren: ,,Ik heb de afgelopen zomer wat koeien gehad. Die zijn in november geslacht, dat heb ik keurig gemeld. Mijn bedrijf is sindsdien leeg. Toch ben ik al zes keer door de RVV benaderd met de mededeling dat ze mijn koeien wilden enten.''

Vanmorgen werd bekend dat een aantal RVV'ers zich vorige week bij het afmaken van Schotse hooglanders bij Olst niet goed hadden voorbereid. De hooglanders, die afgeschoten moesten worden, werden met een te licht kaliber geweer onder schot genomen. Gevolg: onnodig lijden van de dieren, die niet gelijk gedood werden maar zwaargewond raakten, en een woedende reactie van Staatsbosbeheer.

Een paar weken terug trok dierenarts J. Flameling uit het Brabantse Steenbergen publiekelijk aan de bel. Hij zond een verslag van zijn ervaringen als vrijwilliger voor de RVV naar de Tweede Kamer. Volgens hem verspreidt de RVV zélf mond- en klauwzeer. De hygiënemaatregelen uit het draaiboek worden zo goed en zo kwaad als het gaat uitgevoerd, maar bijvoorbeeld de formulieren en de bloedtaps die van een verdacht bedrijf worden meegenomen en die het virus ook kunnen overdragen, worden ontsmet noch gescheiden behandeld.

Ook landbouworganisatie LTO-Nederland is ervan overtuigd dat de problemen bij de RVV extra risico's voor verspreiding van de ziekte met zich meebrengen. ,,De aanpak in de eerste uren is bepalend voor het succes van de bestrijding. Wij zien genoeg voorbeelden waaruit blijkt dat het fout gaat in die eerste uren.'' De anonieme medewerker van Steunpunt Oene: ,,Niet het mond- en klauwzeer, maar de RVV is een nationale ramp.''

Schrijnend is volgens hem nu ook gebrek aan praktische regels voor de boeren. ,,De RVV moet snel met spelregels komen, over wat boeren met hun mest en melk moeten doen als hun dieren geënt zijn. Vandaag pas is besloten dat de melk opgehaald mag worden en naar een speciale verzamelplaats wordt gereden. Tot vandaag hebben boeren hun melk in de mestput laten lopen, op advies van de RVV. Die melk staat nu stijf in de put.''

De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde kent de verhalen, aldus woordvoerder Deleu. ,,Maar je hebt simpelweg niet de mogelijkheid alles goed te doen. Er zijn onvoldoende ervaren dierenartsen om een dergelijke crisis op korte termijn het hoofd te bieden.'' En dus worden er pas afgestudeerde dierenartsen ingezet. En dierenartsen die eigenlijk alleen gezelschapsdieren (honden en katten) behandelen. ,,Die hebben inderdaad nog nooit een koe geënt, getapt of gedood.'' Een woordvoerster van de RVV: ,,We krijgen van alle kanten hulp, dus er is geen capaciteitsprobleem. Maar er glipt natuurlijk wel eens iets tussen door, dat kan bijna niet anders. Het is oorlog en wij zijn niet ingericht op oorlog.'' Overtredingen van het draaiboek zijn er volgens haar niet. ,,Of het moet zijn omdat in de praktijk een betere oplossing is gevonden dan in het draaiboek staat.''

Waar dat toe kan leiden ondervond melkveehouder Rottink uit Welsum vorige week. Op zijn erf speelde zich een klein drama af. Een dierenarts en twee medewerkers van de RVV waren bezig met het enten van de veestapel. Plots sloegen, volgens Rottink, ,,bij een van de RVV-ers de stoppen door'': ,,Hij kon het niet meer aan, stortte in, zat emotioneel volledig aan de grond.'' De vele emotionele reacties van de boeren, plus de enting, en daarmee de bezegeling voor de vernietiging van honderden stuks vee waren de man teveel geworden. ,,Begrijpelijk'', zegt veehouder Rottink. ,,Het zal mij benieuwen hoe lang de RVV nog voldoende mensen weet te vinden om het vele werk op te knappen.''