Al eerder beslag gelegd op Cézanne

De erfgenamen van de Franse kunsthandelaar Josse Bernheim die gisteren beslag lieten leggen op een schilderij van Cézanne dat in de Kunsthal in Rotterdam hangt, hebben eerder vergeefs geprobeerd het doek, dat als nazi-roofkunst geregisteerd staat, terug te krijgen.

Dat was vorig jaar oktober in Parijs toen het schilderij La Mer a l'Estaque van de Franse impressionist Paul Cézanne in het Musée de Luxembourg geëxposeerd werd, eveneens als onderdeel van de collectie-Rau. De poging om het schilderij toen terug te krijgen mislukte, omdat de erfgenamen niet op tijd tot afhandeling van het beslag waren overgegaan. De collectie was inmiddels al verhuisd naar Rotterdam. Het was de internationale organisatie die gestolen en verdwenen kunst opspoort, het Art Loss Register, dat de erven van de joodse kunsthandelaar vorig jaar tipte op de aanwezigheid van oorlogskunst in de collectie Rau.

,,Het schilderij van Cézanne was onderdeel van mijn grootvaders privécollectie, die in de galerie opgeborgen was,'' zei Bernheims kleinzoon Guy-Patrice Dauberville onlangs tegen het Franse persagentschap AFP. ,,De nazi's hebben de kunsthandel overgenomen, en de door hen aangestelde manager, de heer Gras, verkocht ook spullen uit mijn grootvaders kluis, als het hem zo uitkwam.''

Cézanne's zeegezicht bij Estaque kwam uit die kluis. Gustav Rau kocht het doek in 1981 bij het veilinghuis Sotheby's, die het uit een Amerikaanse privé-collectie had. Rau kocht het doek `in goed vertrouwen,' zei zijn woordvoerder en samensteller van de Kunsthal-expositie, Marc Restellini, vorig jaar tegen het blad The Art Newspaper. ,,Dr. Rau's houding ten opzichte van de nazi's is duidelijk: hij ontsnapte zelf aan hen tijdens de oorlog. Als het doek gestolen is, zal hij het teruggeven,'' aldus de curator. Rau heeft nooit geheimzinnig gedaan over het doek: hij exposeerde het in 1993 in Marseille en in 1996 in Parijs in het Grand Palais, aldus Restellini.

De druk bezochte tentoonstelling `Meesterlijk verzameld, Vijf eeuwen Europese schilderkunst uit de collectie Rau' in de Kunsthal, reist eind mei door naar het Wallraf-Richartz-Museum in Keulen. Of de Cézanne daar nog te zien zal zijn, is nog niet duidelijk.

Een woordvoerder van de Kunsthal benadrukt dat ,,zij inhoudelijk niets met de zaak te maken hebben''. Volgens de woordvoerd is aan alle regels voldaan en zal de Kunsthal ,,het werk als een `goed huisvader' beheren.''

    • Paul Steenhuis