SPANJE

De band tussen Argentinië en andere landen verandert nogal eens. Zo was Groot-Brittannië even een aartsvijand, maar is het land nu weer een geliefde handelspartner, terwijl Spanje eerst alleen goedkope arbeidskrachten leverde en nu vooral als rijke suikeroom komt investeren.

Spanje en Argentinië hadden tot voor kort een relatie van verre neven die na jaren weer eens bij elkaar op bezoek komen om te concluderen dat er toch maar rare vogels in de familie rondlopen. Argentijnen koesterden een lichte minachting voor de Spanjaarden, die beter bekend staan als Gallegos, de inwoners van de Spaanse regio Galicië die van oudsher in groten getale in Zuid-Amerika neerstreken. Grof volk was dat, goed voor het opknappen van eenvoudig handwerk of bruikbaar als portier in een van de chique wijken van Buenos Aires. De schaarse Argentijn die in Spanje neerstreek, werd met nieuwsgierig wantrouwen bekeken: wat lijkt hij op ons, vreemd Italiaans accent, oppassen...

De rollen zijn de afgelopen vijf jaar drastisch omgedraaid. Spanje ontwikkelde zich in rap tempo tot de op de Verenigde Staten na grootste investeerder in Argentinië. Spaanse multinationals als het communicatiebedrijf Telefónica en de energiereus Endesa trokken het land binnen, Spaanse grootbanken kochten lokale bankjes op en Repsol nam de Argentijnse olieproducent YPF over. De Spaanse aanwezigheid maakt dat ook de politieke banden verstevigd worden. Het Argentijnse kompas, vanouds gericht op de Verenigde Staten, draait nu richting Spanje. De `superminister' van Economische Zaken, Domingo Cavallo, Argentinië's hoop in bange dagen, bezocht eind vorige maand Madrid om de investeerders een hart onder de riem te steken.

Tegenwoordig ontvluchten de Argentijnen de economische crisis in hun land richting Spanje. Spanje kent inmiddels officieel rond de twintigduizend Argentijnse immigranten, die vaak een aanzienlijk hoger opleidingsniveau kennen dan veel andere nieuwkomers. Officieus ligt het aantal immigranten aanzienlijk hoger. Dat schept nieuwe verhoudingen, zeker nu Spanje begin dit jaar de vreemdelingenwetgeving aanscherpte en daarmee de toegang tot het land aanzienlijk moeilijker maakte. Niet erg gastvrij, meent Argentinië.

Nieuw is ook de Spaanse bemoeienis met de terreur van het Argentijnse generaalsregime. Het maakt deel uit van het onderzoek door de Spaanse rechter Baltasar Garzón waar eveneens de vervolging van de Chileense dictator Pinochet toe behoort. Was diens uitleveringsprocedure aan Spanje een internationaal precedent, een soortgelijke procedure is nu met succes in gang gezet in het geval van Ricardo Cavallo, de beruchtste martelbeul van de Argentijnse junta. De ex-juntaleiders Galtieri en Videla staan ook op het lijstje.