Sleutelrol Hyundai bij detente Korea's

De Zuid-Koreaanse regering handelt in strijd met de eigen regels door Hyundai Engineering and Construction (HEC) met een enorm steunpakket overeind te houden. De schulden van HEC blijven even groot.

Het lot van de oprichters van de Zuid-Koreaanse conglomeraten Daewoo en Hyundai kon niet verder uiteen liggen. De oprichter en ex-eigenaar van Daewoo, Kim Woo-choong, is voortvluchtig omdat de Koreaanse justitie graag uitleg wil over verdwenen miljarden. Oprichter Chung Ju-yung van Hyundai, die 21 maart overleed, werd vorig weekeinde met alle eer begraven. Duizenden mensen brachten een condoleance-bezoek, onder wie drie ex-presidenten van het land.

De grote vraag die analisten recent bezighield was hoe de regering de problemen oplost rond de twee grootste concerns, Daewoo Motors en Hyundai Engineering and Construction (HEC; autoproducent Hyundai Motors is afgesplitst en florerend). Daewoo en HEC zaten diep in de schulden omdat ze jarenlang gefixeerd waren op expansie. Het antwoord is nu bekend. Vorige week besloten banken HEC te redden met een noodpakket van 5 miljard gulden. Daewoo daarentegen ging afgelopen herfst op de fles.

Het besluit om HEC te redden is een regeringsbesluit dat, zoals een waarnemer concludeert, ingaat tegen de regels die de regering zelf afgelopen herfst heeft opgesteld voor afhandeling van niet-levensvatbare bedrijven. Een aantal banken wilde HEC onder surseance van betaling brengen om de kosten te beperken. De overheid en HEC zelf waren hier fel tegen. Ook al heeft minister Jin Nyum van Economische Zaken gezegd dat het besluit ,,uiteindelijk in handen van de banken ligt'', de grote Koreaanse banken zijn sinds de financiële crisis van 1997 tijdelijk geheel of gedeeltelijk genationaliseerd.

Volgens het bureau Samil Accounting is HEC feitelijk insolvabel. Alleen de rentelast van de schulden is al te groot voor het bedrijf om te overleven, aldus het Financial Supervisory Agency van de overheid, dat concludeerde dat het reduceren van de schuld door deze deels om te zetten in aandelen in het bedrijf de enige kans op overleving bood. Het steunpakket houdt in dat al uitstaande leningen ter waarde van 1,4 biljoen won worden omgezet in aandelen, terwijl de banken nog eens 1,5 biljoen aan nieuwe leningen verstrekken om liquiditeitsproblemen bij HEC op te lossen. Per saldo blijft de schuldenlast dus gelijk. Desondanks stelt de grootste crediteur, de Korea Exchange Bank, dat het besluit is genomen omdat ,,bevestigd is dat HEC in staat is te overleven''. De krant Chosun Ilbo schrijft in een hoofdredactioneel commentaar echter dat ,,de insolvabiliteit zo solide is dat herstel twijfelachtig is''.

Het grote verschil tussen Hyundai en Daewoo is dat het Hyundai-concern een onmisbare rol speelt in het ontspanningsbeleid van president Kim Dae-jung ten aanzien van Noord-Korea. De wieg van oprichter Chung stond in het huidige Noord-Korea. Toen dankzij het ontspanningsbeleid openingen ontstonden richting het noorden, greep Chung zijn kans onmiddellijk. Hij heeft regelmatig ontmoetingen gehad met de noordelijke leider Kim Jong-il en stuurde onder grote publieke belangstelling een colonne vrachtwagens met vee naar het hongerende noorden.

Tevens zette Chung de dochter Hyundai Asan op, die zich uitsluitend richt op zakelijke investeringen in Noord-Korea. Na zijn overlijden kwam zelfs speciaal een delegatie uit Noord-Korea naar het zuiden om de condoleances van Kim Jong-il over te brengen.

Grote Zuid-Koreaanse kranten schrijven niet dat deze band een rol zou kunnen spelen in het besluit aangaande HEC. Wel schreef de Chosun Ilbo na het overlijden van oprichter Chung in een hoofdredactioneel dat de ,,uitermate nauwe band met de regering, of het nu vrijwillig was of niet'' behoort tot de ,,donkere schaduwen'' van zijn erfenis. Er wordt gesproken over strafrechtelijk onderzoek naar het management van HEC, waar ook zonen van Chung in betrokken zijn. Wellicht dat ook voor hen de erfenis van vader Chung een donkere zijde zal hebben.

    • Hans van der Lugt