Grafelijke titel hoort bij familienaam Nassau

Nu prins Constantijn in het huwelijk treedt met Laurentien Brinkhorst, wordt bij de Goedkeuringswet vermeld welke de titels van eventuele kinderen zullen zijn. Ze krijgen de naam graaf/gravin van Oranje-Nassau, jonkheer/jonkvrouw van Amsberg.

De titel graaf van Oranje is onbekend. De prinselijke titel is afkomstig van het soevereine Zuidfranse prinsdom Orange. Toen in 1544 René van Châlons prins van Oranje sneuvelde, erfde zijn 11 jarige neef uit de familie Nassau-Dillenburg, graaf Willem het prinsdom Oranje. Hij werd later de Hollandse stadhouder Willem de Zwijger. De titel prins van Oranje bleef verbonden aan de soevereine staat. Zo bleven de Hollandse stadhouders tevens prins van Oranje, tot 1702, toen koning-stadhouder Willem III kinderloos overleed. Hij had bepaald dat het prinsdom en de titel over zouden gaan naar de Friese tak van de Nassaus, naar stadhouder Johan Willem Friso. Maar er lag ook nog een testament van Willem III's grootvader, stadhouder Frederik Hendrik. Die had bepaald dat de erfenis naar zijn oudste dochter ging, Louise Henriette, die toen niet meer leefde, maar haar afstammelingen, de keurvorsten van Brandenburg, eisten wel hun rechten op. In 1732 werd bepaald dat de familie van de keurvorsten en koningen van Brandenburg-Pruisen, de familie Hohenzollern ook de titel prins van Oranje mochten dragen. Dat is tot op de huidige dag zo gebleven. Het prinsdom was toen allang ingenomen door koning Lodewijk XIV, dus alleen de titel bleef bestaan. Het Nederlandse koningshuis heet formeel dan ook van Oranje-Nassau, uit een samenvoeging van de titel prins van Oranje en de afstamming van het Huis Nassau. De Friese tak van de Nassaus, de graven van Nassau-Dietz, waar de huidige Oranjes van afstammen, mocht zich pas in 1652 `Fürst' noemen, dat is prins van Nassau-Dietz.

De grafelijke titel hoort historisch gezien bij de familienaam der Nassaus. Er is dan ook alles voor te zeggen dat deze titel ook naar de eventuele kinderen van Constantijn en Laurentien gaat. Immers, ook andere leden van de familie Oranje-Nassau droegen deze titel; de onwettige kinderen van de voormalige stadhouders kregen allemaal de titel graaf/gravin van Nassau mee. Toen koning Willem I der Nederlanden in 1840 afstand deed van de troon, gingen hij en zijn tweede vrouw als graaf en gravin van Nassau verder door het leven.

Voor de kinderen van prins Maurits en Marilène is weer wat anders bedacht, die komen Van Vollenhoven Van Lippe Biesterfeld te heten. De eventuele kinderen van Bernhard jr en Annette Sekrève heten weer Van Vollenhoven. Het wordt zo langzamerhand niet alleen onoverzichtelijk, maar er zit geen enkele duidelijke lijn in. Alles zou heel praktisch en eenduidig op te lossen zijn, door allen graaf of gravin van Nassau te laten heten. Dat geldt dan ook voor Laurentien en zelfs voor Pieter van Vollenhoven, want het blijft merkwaardig dat Pieter van Vollenhoven geen titel draagt, maar zijn vrouw en kinderen wel weer. Zijn schoondochters Marilène en Annette mogen prinses worden genoemd, maar ze mogen dan zelf weer geen echte titel dragen. Dit dreigt nu ook voor Laurentien te gebeuren, ze mag zich prinses (omdat haar man prins is) noemen, maar krijgt zelf geen titel, haar kinderen daarentegen wel weer. Er moet een duidelijke keuze zijn: of in rechte lijn prins of prinses van Oranje-Nassau, wat voor de hand ligt, of graaf en gravin van Nassau, maar in geen geval halfslachtig zoals nu wordt voorgesteld. De gemakkelijkste oplossing is ook hier weer: prinses Laurentien, gravin van Nassau. Prinses als echtgenote van de prins en gravin als haar eigen titel, die ook haar kinderen zullen ontvangen. Als ieder van de familie graaf of gravin van Nassau komt te heten, is er eenduidigheid en is er geen onderling verschil in de familie. Uitzondering zullen natuurlijk de kinderen van de troonopvolger moeten zijn, die dan weer de historisch verantwoorde titel prins/es van Oranje-Nassau kunnen dragen.

Bearn Bilker is voorzitter van Stichting Nassau en Friesland.

    • Bearn Bilker