Roos en Rana

Roos en Rana, de als laatste voltooide aflevering uit de nieuwe serie Telefilms, is het fictiedebuut van de ervaren documentairemaakster Meral Uslu. Niet alleen het verhaal, tot een scenario bewerkt door Paula van der Oest, staat dicht bij de werkelijkheid. Het is gebaseerd op een episode uit het verleden van de regisseuse, die als tienermeisje van huis wegliep, duizend gulden spaargeld van haar moeder stal en met een vriendin naar Istanbul vertrok. Ook de stijl van Roos en Rana doet documentair aan, vooral door de levendige cameravoering van Ton Peters, die de twee hoofdrolspeelsters, Özlem Solmaz en Sarah Jonker, dicht op de huid zit en een voorkeur heeft voor beweeglijke close-ups.

Daar staat tegenover dat de acteerstijlen niet altijd even realistisch en consistent zijn, en dat het verhaal nogal wat onwaarschijnlijke wendingen bevat. Ook al zijn veel van de avonturen van de twee wegloopsters, en de hypocrisie in de verschillende benadering van mannen en vrouwen in een Turks-Nederlands gezin waarschijnlijk direct aan Uslu's eigen ervaringen ontleend, moeilijker te accepteren valt de vondst dat Rana's vader de meisjes op gaat halen in Istanbul om daar een buitenechtelijke relatie te onderhouden met precies die popzangeres (Gülserem) van wie Roos en Rana thuis samen voor de televisie de Turkse liedjes uit het hoofd leerden. In net iets te vaak herhaalde pseudo-videoclips wordt de vrijheidsdrang van de twee bakvissen gerepresenteerd, als in een Turks liefdesliedje.

Dan is er nog het thema van de problematische relatie tussen moeders en dochters, die onder meer gestalte krijgt doordat Roos op de muur van haar afgesloofde moeder de leus schildert: ,,Waarom lopen vaders altijd weg?'' Het antwoord op die vraag verdient iets meer uitwerking dan in dit scenario gebeurt. Kort door de bocht valt de visie van de film bijna samen met die van twee vijftienjarige meisjes, namelijk dat alle mannen kruiperige macho's zijn en alle vrouwen slachtoffers. Zelfs als die opvatting een kern van waarheid zou bevatten, mag je van een volwassen regisseuse en scenarioschrijfster iets meer nuancering verwachten.

Roos en Rana, KRO, Ned.1, 21.07-22.47u.

    • Hans Beerekamp