Melk de consument

De privatisering van overheidssteun voor noodlijdende ondernemingen en bedrijfstakken is nu compleet. Consumenten moeten tijdelijk (2 maanden) een dubbeltje extra betalen voor een liter melk. De Joris-Driepinterheffing.

De tien cent, goed voor 60 gulden per week voor een gemiddelde boer, is een commercieel georganiseerde solidariteitsheffing ten bate van melkveehouders die zijn getroffen door de MKZ-crisis. Wie niet wil meebetalen, moet wat anders drinken. De oplossing past prima in de paarse, neoliberale tijdgeest, dat overheidstaken maar beter naar de markt kunnen worden afgeschoven. Als een scheepswerf vroeger problemen had, klopte de baas aan bij de minister van Economische Zaken, die keek naar buiten, zag de banen op de tocht staan en trok de portemonnee.

Maar ja, de overheid bleek daarbij meer dan eens bodemloze putten en kolengravers te financieren. De Europese Commissie werd steeds actiever om dergelijke concurrentievervalsing te brandmerken en gepeperde boetes op te leggen.

Financiers kwamen met innovatieve particuliere steunmaatregelen. De coöperatieve Rabobank ontwikkelde de technolease waar Philips en later DAF dankbaar gebruik van maakten. Zij kregen geld van de bank in ruil voor de verkoop van een deel van hun octrooien, patenten en andere immateriële bezittingen.

Op haar beurt wist de bank een aantrekkelijke fiscale aftrekpost te krijgen van de Belastingdienst, doordat zij de octrooien etcetera in snel tempo mocht afschrijven ten laste van de winst. De Rabobank geldt als een van de grootste betalers van vennootschapsbelasting in Nederland. De concurrentiewaakhonden in Brussel keken wel, maar beten niet. Het succes van het tandem technolease/belastingaftrek werkte als een vliegwiel. Groen beleggen stimuleren? Of de Nederlandse filmindustrie opstoten in de vaart der volkeren? Doe het met een fiscale aftrek.

De fiscus bevordert inmiddels ook de continuïteit van internet- en telefoonbedrijf KPN (ruim 30 procent in overheidshanden) die de winsten op mobiele telefonie in Nederland mag compenseren met de verliezen in Duitsland.

De particuliere soldidariteitsheffing voor de MKZ-boeren snijdt de overheid nu helemaal weg als tussenschakel. Het steun- en inkomensbeleid van gekozen politici is daarmee deels in private handen gekomen.

Het wachten is nu op de Koninklijke/Shell die een dubbeltje op de benzineprijs legt om de noodlijdende truckers een handje te helpen.

    • Menno Tamminga