Boeing bestrijdt Airbus met supersnel toestel

Boeing heeft plannen voor een nieuw supersnel toestel. Staat de Amerikaanse vliegtuigbouwer aan de vooravond van een doorbraak in de commerciële luchtvaart? Of kan hij zijn claims niet waarmaken?

Sneller, hoger en verder, zo luidt de nieuwe filosofie bij Boeing. En duurder, zeggen concurrenten al op voorhand - niet zonder scepsis. Maar 's werelds grootste vliegtuigbouwer in Seattle gaat een toestel ontwikkelen dat tien tot twintig procent sneller zal vliegen dan de huidige generatie straalvliegtuigen. De Sonic Cruiser, een tweemotorig toestel dat zo'n 250 passagiers zou moeten kunnen vervoeren met een snelheid van Mach. 95 (ongeveer 1.060 kilometer, afhankelijk van de hoogte) per uur. Daarmee zou een transatlantische vlucht met bijna twee uur worden bekort, een vlucht tussen Amerika's oost- en westkust met een uur.

Even opvallend als de futuristische deltavorm van het nieuwe toestel – dat in concept al jaren bij Boeing op de plank lag – is de Amerikaanse beslissing om het monopolie op de zogeheten `superjumbo' te laten aangaan met concurrent Airbus Industries, dat kortgeleden besloot tot de productie van de dubbeldeks A380 die in 2006 operabel moet zijn.

Dit Airbus-toestel, voor minimaal 555 passagiers, gaat rechtstreeks de concurrentie aan met het meest succesvolle vliegtuig uit de luchtvaartgeschiedenis, de Boeing 747. Tot nu toe werd algemeen aangenomen dat Boeing, in het kielzog van Airbus in Toulouse, zijn aandacht zou richten op een soortgelijk toestel, dat alvast de werknaam 747X kreeg. Maar terwijl de orderportefeuille van Airbus voor de A380 langzaam volliep (tot nu 66 stuks) verkocht Boeing geen enkele 747X.

Voor Boeing-topman Alan Mulally was de keuze om het 747X-project af te blazen daarom geen moeilijke. Volgens hem hebben de luchtvaartmaatschappijen de afgelopen maanden aan Boeing laten weten dat zij eerder te interesseren zijn voor `sneller' dan voor `groter'.

Cruciaal zal zijn of Boeing erin slaagt de kosten voor passagiers te beperken. Al jaren heeft niemand getornd aan de kruissnelheden van de huidige generatie vliegtuigen, circa Mach .85, 85 procent van de snelheid van het geluid, omdat het kerosineverbruik – en daarmee de prijs van een vliegticket – bij hogere snelheden exponentieel toeneemt. Dat was één van de redenen dat de Concorde (die een snelheid van Mach 2 kon halen) vele malen te duur was voor de gewone luchtpassagiers. ,,De vraag is nu of Boeing een manier heeft gevonden om dat probleem op te lossen'', zegt Richard Aboulafia, luchtvaartanalist van het Amerikaanse adviesbureau Teal Group. Als ze daarin slagen, zegt hij, zou Boeing met zijn Sonic Cruiser wel eens zakenlieden kunnen wegkapen uit de business-class van A380, waar Airbus veel ruimte voor inbouwt in zijn nieuwe superjumbo.

Aboulafia heeft, net als andere analisten, ernstige twijfels of Boeing zijn claims over de Sonic Cruiser kan waarmaken. Maar volgens Boeing-topman Mulally zal reizen met het nieuwe toestel ,,absoluut'' betaalbaar zijn ,,voor iedereen''.

John Leahy, vice-voorzitter van Airbus, betwistte de claim van Boeing deze week tegenover het persbureau Reuters. Volgens Airbus is het onmogelijk om sneller te vliegen zonder een drastische kostenstijging. Bovendien, zo liet de Airbus-top weten, is het verschil in snelheid zo klein dat het voordeel gemakkelijk verloren kan gaan met vertragingen. Over het algemeen verliezen passagiers de meeste tijd door de drukte in het luchtruim en op vliegvelden.

Mocht Boeing erin slagen de kosten te beheersen, dan krijgt de te ontwikkelen luchtreus A380 van Airbus een serieuze concurrent, is de verwachting.

De snellere Sonic Cruiser zal volgens Boeing op een hoogte van 41.000 voet (12.300 meter) gaan vliegen, en daarmee geen last hebben van het drukke vliegverkeer dat zich rond een hoogte van 33.000 voet beweegt. Verder zal de Sonic Cruiser volgens Boeing een bereik hebben van 16.700 kilometer.

Dat is tweeduizend kilometer verder dan de Boeing 747-400, waarmee vluchten tussen Zuidoost-Azië en de Verenigde Staten, of tussen Europa en Australië, mogelijk worden zonder tussenstop.

,,We zijn blij dat Boeing deze uitdaging aanneemt'', zei James Goodwin, directeur van United Airlines, gisteren. De luchtvaartmaatschappij is met zeshonderd toestellen de grootste ter wereld. ,,Wij geloven dat er een markt is voor beide vliegtuigen.'' Ook directeur Cheong Choong Kong van Singapore Airlines, dat nota bene al tien A380's bij Airbus bestelde met een optie op nog eens vijftien, wil graag met Boeing ,,verderpraten'' over de ontwikkeling van de Sonic Cruiser.

Daartoe heeft hij alle gelegenheid, want voorlopig bestaat de Sonic Cruiser alleen op papier. Het huidige ontwerp heeft zelfs nog geen definitieve afmetingen. Toch verzekert Boeing-topman Mulally dat het toestel in 2006 of 2007 kan vliegen – ongeveer gelijk met de levering van de eerste exemplaren van de Airbus A380.

    • Rob Schoof