Werkgever moet verzuim aanpakken

Werknemers melden zich te makkelijk ziek, vindt staatssecretaris Hoogervorst. Volgens hem moeten werkgevers het ziekteverzuim serieuzer aanpakken. De Arbo-diensten zijn het daarmee eens.

Staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) sprak gisteren op een symposium in Den Haag zijn ongenoegen uit over het gemak waarmee werknemers zich ziek melden. Volgens hem is het verzuim in de afgelopen jaren met 50 procent gestegen. De stijging is vooral op het conto van grote bedrijven te schrijven.

Volgens het ministerie van Sociale Zaken zijn Hoogervorsts uitspraken gebaseerd op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Volgens deze cijfers bedroeg het verzuimpercentage in de eerste drie kwartalen van 2000 5,4 procent, exclusief zwangerschapsverlof. Van een stijging ten opzichte van 1999 is vooralsnog geen sprake, waarbij aangetekend wordt dat cijfers over het vierde kwartaal nog niet beschikbaar zijn. De statistici van Sociale Zaken hebben berekend dat het ziekteverzuim nu boven de 6 procent ligt.

Over landelijke cijfers beschikt het CBS niet meer sinds midden jaren negentig. Ziekteverzuimcijfers baseert het CBS sindsdien op een jaarlijkse enquête onder ongeveer 17.000 bedrijven en particuliere instellingen; informatie over overheidsinstellingen ontbreekt. De Enquête Beroepsbevolking (EBB) meet ook ziekteverzuim. De EBB-cijfers vertonen een schommelende lijn: was in 1992 nog sprake van 4,5 procent ziekteverzuim dat langer dan twee weken duurde, in 1996 was dit gedaald tot 3,4 procent. Van 1998 op 1999 steeg het ziekteverzuim van 3,9 naar 4,3 procent.

A. Schoenmaeckers, directeur van de Brancheorganisatie van Arbo-diensten, kan de cijfers van Hoogervorst evenmin bevestigen; Arbo-diensten registeren alleen het ziekteverzuim van de eigen klanten. Wel beaamt hij dat het ziekteverzuim bij grote bedrijven hoger is dan bij kleine: ,,Bij een groot bedrijf meldt de werknemer zich ziek bij de portier of de secretaresse. Bij een klein bedrijf krijgt hij de baas aan de telefoon, die precies wil weten wat hij mankeert.'' Werknemers van grote bedrijven voelen zich ook minder verantwoordelijk, zegt Schoenmaeckers. ,,Bij een kleiner bedrijf beseffen mensen eerder dat ze collega's opzadelen met extra werk.''

Bedrijven zijn wettelijk verplicht een contract met een Arbo-dienst af te sluiten. De inhoud daarvan is echter niet wettelijk bepaald. Veel bedrijven sluiten een goedkoop, minimaal contract af waarna de Arbo-dienst alleen het verzuim registreert en verder niets onderneemt. Bedrijven die een uitgebreider, duurder contract nemen, hebben daar veel profijt van, zegt Schoenmaeckers. ,,Werkgevers realiseren zich vaak niet hoeveel een werknemer die in de WAO terechtkomt, kost. Dat kan oplopen tot vier keer het bruto jaarsalaris.''

Daarnaast beseffen werkgevers onvoldoende dat zijzelf ook een belangrijke rol moeten spelen in het verzuimbeleid. Volgens Sociale Zaken voert slechts 66 procent van alle ondernemingen een verzuimbeleid. Zes procent heeft zelfs geen contract met een Arbo-dienst. Schoenmaeckers: ,,Arbo-artsen wordt vaak door de werkgever gevraagd contact op te nemen met een zieke werknemer. Maar dat zouden ze zélf moeten doen. Uiteindelijk kan de Arbo-dienst alleen een handje helpen.''