Ergernissen tussen VS en China stapelen zich op

De botsing tussen een Amerikaans spionagetoestel met een Chinees gevechtsvliegtuig afgelopen zondagochtend is slechts het jongste incident in een reeks sinds het aantreden van de regering Bush op 20 januari dit jaar.

Het grootste verschil van mening tussen Peking en Washington betreft de voorgenomen levering van de Amerikanen aan Taiwan van vier fregatten uitgerust met het geavanceerde Aegis luchtverdedigingssysteem dat de, volgens Peking, `opstandige provincie' de facto voorziet van een klein anti-rakettenschild. President Bush, die deze maand een besluit neemt hierover, heeft eerder tegenover de Chinese vice-premier Qian Qichen gezegd dat de VS van plan zijn hun verplichtingen tegenover Taiwan na te komen.

Ontsticht is men vooral in Peking over het overlopen, in december vorig jaar, van de Chinese kolonel Xu Junping, één van de eerst verantwoordelijken voor de betrekkingen tussen de Amerikaanse en Chinese strijdkrachten. Zijn vlucht, die eind maart bekend werd gemaakt, geeft de nieuwe Amerikaanse regering toegang tot geheimen van het Chinese leger en kan bijgedragen hebben aan de toegenomen spanning tussen beide landen.

In februari beschuldigden de VS China ervan Bagdad te hebben geholpen met de aanleg van glasvezelkabels tussen de verschillende luchtafweersystemen in Irak. Peking heeft de beschuldigingen van de hand gewezen.

China heeft van de VS gevraagd het voorgenomen anti-rakettenschild niet te bouwen, terwijl president Bush herhaaldelijk heeft verklaard daarmee te zullen doorgaan.

Washington is geïrriteerd over de arrestatie in februari van twee Amerikaanse academici in China. Het gaat om de socioloog Gao Zhan van de universiteit van Washington, die beschuldigd wordt van spionage hetgeen van Amerikaanse zijde wordt ontkend. Leden van het Amerikaanse Congres willen haar de Amerikaanse nationaliteit toekennen, net als haar eveneens in het geheim gearresteerde vijfjarige zoon die al een Amerikaanse paspoort heeft. De andere wetenschapper, Li Shaomin, is Amerikaans burger en wordt om onbekende redenen vastgehouden.

Van Chinese zijde is men geërgerd over de steun van de regering Bush voor een motie waarin China wordt veroordeeld wegens schendingen voor de vergadering van de Commissie voor de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties die op dit moment gaande is in Genève.