De eeuwige start-up

Evenveel verlies maken als omzet? Het kan. Een onverzekerde Mercedes-dealer haalt een auto uit zijn showroom, rijdt hem het Amsterdam-Rijnkanaal in, en noteert in zijn boeken: omzet 2 ton, verlies 2 ton. Tweemaal zo veel verlies maken als omzet kan ook. De dealer rijdt in dat geval met zijn Mercedes een andere Mercedes aan gort.

Niemand zal een cent willen investeren in zo'n ondernemer. Hetgeen het nog verwonderlijker maakt dat Nederlandse beleggers nog maar anderhalf jaar geleden massaal in United Pan-Europe Communications (UPC) stapten. Op de koerspiek van 8 maart 2000 was UPC, met een beurswaarde van 36 miljard euro, meer waard dan Ahold, Akzo Nobel en Wolters Kluwer samen. Gisteren publiceerde UPC zijn resultaten over 2000. Bij een omzet van 1 miljard euro maakte UPC een verlies van 2 miljard euro. Wanneer er winst gemaakt gaat worden, wilde het concern niet zeggen. Maar het kan nog wel een paar jaar duren. Over 2002 moet de `ebitda', de winst voor belastingen, rentelasten en afschrijvingen, positief worden. Dat is hetzelfde als zeggen dat je maandinkomen positief is vóórdat de belastingdienst is langsgeweest, de hypotheeklast van je rekening is afgeschrevenen en de verzekeringen zijn betaald.

Meer verliezen dan je omzet wordt doorgaans enkel geaccepteerd van startende ondernemingen, de zogenoemde start- ups. De kost gaat tenslotte voor de baat uit, en aanvangsinvesteringen zijn cruciaal om toekomstige omzet te genereren, waarmee de financiering van de investeringen weer wordt terugbetaald.

UPC lijkt zich te ontpoppen als een eeuwige start up. Beleggers hebben hun geduld verloren, en na het instorten van de koers zou de beurswaarde van 2,7 miljard euro op dit moment al niet meer voldoende om zijn om het bedrijf in de AEX-index te handhaven.

Op de beurs hoort UPC ook op andere gronden eigenlijk al niet meer thuis. Het eigen vermogen moet, om de verliezen op te kunnen blijven vangen, telkens met complexe constructies via moeder UnitedGlobalCom en vader Liberty Media worden opgekrikt. Dit om te voorkomen dat het vermogen negatief wordt, en UPC op het strafbankje van de beurs belandt tussen de andere brokkenpiloten.

Hoogste tijd voor bezinning. Voor zowel Amsterdam Exchanges als UPC en zijn ouders, om te overwegen wat UPC nog op het Damrak moet. En voor al die lagere overheden om eens te overpeinzen aan welke autohandelaar een cruciaal deel van het Nederlandse kabelnet destijds stukje bij beetje is verkocht.

    • Maarten Schinkel