Van der Lem stapt op bij dolend AZ

De strop die hij zichzelf voor de wedstrijd tegen De Graafschap om de nek hing, werd Gerard van der Lem zaterdagavond noodlottig. De trainer van AZ stapte op nadat hij tevoren zijn vertrek had aangekondigd wanneer zijn team zou verliezen. AZ ging thuis met 1-0 ten onder en Van der Lem kon niets anders doen dan zijn conclusies trekken. ,,Ik hoop dat mijn beslissing een schrikreactie veroorzaakt waardoor het elftal vanaf nu beter gaat voetballen en nog de nodige punten verzamelt om de nacompetitie te ontlopen'', motiveerde de voormalige rechterhand van Louis van Gaal zijn beslissing.

Sedert december stond al vast dat Van der Lem zijn contract bij AZ niet zou verlengen. Hij heeft inmiddels bij een buitenlandse club getekend, waarvan hij de naam geheim houdt. Van der Lem vindt dat de club in kwestie zelf het nieuws naar buiten moet brengen.

Henk van Stee, nu nog jeugdtrainer bij Feyenoord, volgt Van der Lem volgend seizoen op. Voor de resterende competitiewedstrijden ligt er volgens voorzitter Dirk Scheringa een scenario klaar. De tijdelijke opvolging zal op korte termijn worden bekend gemaakt.

Van der Lem vindt niet dat het vroegtijdig bekend worden van zijn besluit om bij AZ te vertrekken van invloed is geweest op de neergaande prestatiecurve van zijn elftal. Die had zich trouwens al eind vorig jaar ingezet. AZ kon zaterdag voor de negentiende keer niet winnen en leed de zesde thuisnederlaag van het seizoen. Dit kalenderjaar werd alleen van RBC gewonnen.

Van der Lem kon in december zijn contract voor onbepaalde tijd verlengen (met drie maanden opzegtermijn) maar besloot dat `op gevoel' niet te doen. Hij had gevraagd met zijn beslissing drie maanden te mogen wachten tot eind maart. ,,Het bestuur stemde daar niet mee in omdat het bang was dan geen geschikte opvolger meer te kunnen vinden'', zei Van der Lem.

De spelers hadden Van der Lem verzocht aan te blijven tot het einde van dit seizoen. Maar hij nam zaterdagavond toch ontslag. Dat deed hij na de wedstrijd in de kleedkamer. Van der Lem refereerde aan het grote gebrek aan zelfvertrouwen bij het elftal. AZ kreeg tegen De Graafschap talrijke kansen, maar faalde. Bij een van de schaarse aanvallen van De Graafschap velde Promes het vonnis over AZ en Van der Lem. ,,Ik vind dat ik mijn werk niet meer goed doe'', verklaarde Van der Lem. ,,Het vertrouwen dat de spelers missen krijg ik er niet meer in. Ik heb er alles aan gedaan.''

De spelers stonden niet te juichen bij het abrupte vertrek van Van der Lem. ,,Dit is heel treurig'', zei Opdam. ,,Elke trainer die je nu voor deze groep zet zal er niet meer uithalen dan Van der Lem. Er is iets onverklaarbaars in onze ploeg geslopen. Ik geloof niet in een schokeffect. Kijk naar Van Hanegem bij Sparta. Dat ging twee wedstrijden goed. Daarna verloor hij met 9-0 van Ajax (en gisteren met 1-0 van FC Utrecht, red.).''

De sfeer is al enige tijd vertroebeld. Sommige spelers en trainers vinden dat het bestuur de voetbalzaken binnen de club structureel verkeerd aanpakt. De herrie in De Hout nam ook naar buiten toe grote vormen aan toen bleek dat technisch directeur Van der Zee interne besluiten liet lekken naar de media. Van der Zee was na de wedstrijd nergens te vinden. ,,Deze club gaat qua sfeer naar de kloten'', aldus aanvoerder Wijker.

De spelers waren niet te spreken over de opmerking van voorzitter Scheringa op TV Noord-Holland dat ,,ze maar eens een paar dagen achter de vuilniswagen moesten lopen'' om te zien in welke weelde ze mogen werken. Scheringa kondigde aan dat hij twaalf spelers wil ontslaan. Dat aantal blijkt willekeurig gekozen. Verder staat hij nog steeds achter zijn uitlatingen. ,,Er waren wat spelers die een gebrek aan inzet lieten zien'', meende Scheringa. ,,Tegen De Graafschap heeft het daaraan niet ontbroken. Met name Wijker toonde een formidabele werklust.''

Maar het vertrouwen kreeg Scheringa er niet mee terug. Zeker niet toen het publiek in De Hout zaterdagavond massaal begon te zingen: ,,Ze worden vuilnisman, ze worden vuilnisman.'' Opdam: ,,Als voorzitter mag Scheringa zoiets zeggen. Maar iedereen had bij ons zijn bedenkingen erover. De onzekerheid is bij sommige spelers alleen maar groter geworden. Iedereen vraagt zich nu af: `Zit ik bij die twaalf?' Dan ga je in het veld juist verkeerde dingen doen.''

Wanneer AZ zaterdag had gewonnen zou Van der Lem als gebaar de microfoon tijdens de persconferentie aan Scheringa hebben gegund. ,,Graag had ik met hem een biertje gedronken op de goede afloop. Maar ook hij heeft de ploeg niet aan de gang gekregen.''

    • Erik Oudshoorn