Overdracht aan Den Haag dichterbij

Brengt Miloševic' arrestatie zijn overdracht aan het Joegoslavië-tribunaal dichterbij? Ja, maar er zijn nog juridische en politieke obstakels.

,,Een eerste stap op weg naar Den Haag'', zo noemden gisteren woordvoerders van diverse West-Europese regeringen de aanhouding van Slobodan Miloševic. Zij drongen unaniem aan op een spoedige overdracht van de Joegoslavische oud-president aan het Haagse VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden.

In Belgrado ging men er gisteren (net als vóór de arrestatie) van uit dat uitlevering van Miloševic onmogelijk is, omdat de Joegoslavische wetgeving uitlevering van eigen staatsburgers verbiedt. Bovendien wordt aangevoerd dat men hem in eigen land wil berechten voor economische en financiële misdrijven en voor verkiezingsfraude. Dat standpunt wordt in brede lagen van de bevolking gedeeld: de meeste Serviërs zijn voor de berechting van Miloševic, maar tegen de overdracht aan het Joegoslavië-tribunaal. Dat wordt gezien als een Amerikaanse instantie; en de oorlogsmisdaden van Miloševic zijn voor de meeste Serviërs veel minder belangrijk dan de miljardendiefstal van hem en zijn kliek - een diefstal die hen in armoede heeft gedompeld. Oorlogsmisdaden, vinden ze, horen bij een oorlog en zijn door iedereen begaan, tot en met de NAVO met haar bombardementen. Die opvatting is voor Belgrado een enorm politiek obstakel als het gaat over Miloševic' uitlevering.

En toch is die gisteren een grote stap dichterbij gekomen. De Servische minister van Justitie herhaalde gisteren dat men Miloševic niet kan uitleveren, maar hij sloot die overdracht ook niet uit als er eenmaal – naar verwachting deze maand nog – een wet is die de uitlevering van eigen staatsburgers wel mogelijk maakt.

Daar komt bij dat in Servië sommige deskundigen vinden dat zo'n wet helemaal niet nodig is om Miloševic naar Den Haag te krijgen: het internationale recht, dat zegt dat alle VN-lidstaten met het VN-tribunaal moeten samenwerken, gaat immers vóór het nationale recht; bovendien gaat het juridisch niet om een `uitlevering' die door de Joegoslavische wetgeving nog wordt verboden, maar om een `overdracht' van Miloševic aan `Den Haag'.

Die overdracht is echter vooral dichterbij gekomen omdat Joegoslavië het zich niet kan permitteren op de lange termijn weerstand te bieden aan de eis van de wereldgemeenschap (minus Rusland en China) om Miloševic naar Den Haag te sturen. Joegoslavië is afhankelijk van die wereldgemeenschap. Het wil er ook uitdrukkelijk deel van uitmaken. De consequentie (en de prijs) is de `overdracht' van Miloševic. Vroeg of laat zal die prijs betaald worden.