HOLOGRAFISCH GEHEUGEN WERKT BETER MET GLASMENGSEL

Een mengsel van glas en plastic, dat wordt volgens twee natuurkundigen hét opslagmedium voor de toekomst. Pavel Cheben van de National Research Council in Canada en Maria Calvo van de universiteit van Madrid ontwikkelden een lichtgevoelig en doorzichtig materiaal waarin zij met laserbundels data kunnen wegschrijven. Deze `holografische' methode maakt het mogelijk honderden gigabytes in een blokje van een paar kubieke centimeter op te slaan en razendsnel weer uit te lezen en over te sturen (Applied Physics Letters, 12 maart).

Voordat bits holografisch kunnen worden opgeslagen moeten ze eerst in de vorm van lichte en donkere vierkantjes op een miniatuur-beeldscherm worden weergegeven. Met behulp van twee laserbundels wordt daarvan een holografische afbeelding gemaakt. De signaalbundel wordt daarvoor eerst door het blokkenpatroon geleid, terwijl de referentiebundel er omheen gaat. Het interferentiepatroon dat ontstaat als de bundels elkaar kruisen wordt in een lichtgevoelig materiaal vastgelegd. Het oorspronkelijke bitpatroon kan worden uitgelezen door het blokje onder de juiste hoek te belichten met alleen de referentiebundel. De opslagcapaciteit is zo groot, omdat voor elke waarde van de hoek tussen de twee oorspronkelijke bundels een volledig hologram kan worden opgeslagen.

Het maximum aantal hologrammen dat op deze manier kan worden opgeslagen wordt echter bepaald door de optische eigenschappen van het gebruikte materiaal. Daarvoor werd tot nu toe meestal een plastic matrix gebruikt. Een groot nadeel was echter dat het materiaal krimpt. De onderzoekers gebruikten daarom een matrix van glas. Dat is stevig genoeg om weerstand te bieden aan het ineenkrimpen. Daardoor konden ze het zonder problemen meer dan een millimeter dik maken. Eenmaal weggeschreven data konden bovendien een half jaar later nog worden uitgelezen. Dat duidt op een goede stabiliteit van dit nieuwe opslagmedium, maar het is nog lang niet voldoende om het materiaal nu op de markt te kunnen brengen.