Grote Draak

In partijcommentaren zie je vaak opmerkingen als ,,In Weiss-Schwarz, Neurenberg 1883, werd 10. Dc2 Dc7 11. Tfe1 gespeeld.'' Lodewijk Prins vond dat onzin. Wat er in andere partijen was gebeurd, daar ging het volgens hem niet om.

Helemaal gelijk had hij niet, want de spelers zelf laten zich wel degelijk leiden door wat er in andere partijen is gebeurd. Een beetje gelijk had hij wel. Het is makkelijk om wat zetten uit andere partijen in je commentaar rond te strooien en het staat geleerd, maar soms is de relevantie gering.

Het was verfrissend om in een commentaar van Nigel Short te lezen dat 15...e5 gespeeld was `in een obscure partij tussen twee patzers' (schaaktaal voor sufferds). Dat liet in ieder geval geen twijfel bestaan over de geringe relevantie van die zet.

Het was in zijn rubriek in The Sunday Telegraph van afgelopen zondag, die over de match Verenigde Staten-China in Seattle ging.

Short schreef dat hij vorig jaar in Wijk aan Zee had gesproken met Erik Anderson, een zakenman uit Seattle die een paar dagen over was gekomen om naar het Corustoernooi te kijken. Anderson vertelde toen over zijn plannen om de wereldheerschappij in het schaken te veroveren.

Seattle, plaats van vestiging van vele hightech bedrijven, zou volgens hem het natuurlijke centrum van de internationale schaakwereld moeten worden. Het zou niet veel hoeven te kosten, want schaken was goedkoop. Voor een paar miljoen dollar kon je het hele circuit van de topspelers binnenhalen.

Short hoorde het graag, maar hij had al vaak zulke verhalen gehoord en hij vergat het weer, tot hij vorig jaar verrast werd door het bericht dat Anderson in samenwerking met grootmeester Yasser Seirawan het Amerikaanse kampioenschap voor tien jaar naar Seattle had gebracht. Het was maar een begin, want dit jaar organiseerde de groep zakenmensen rond Anderson de match tussen de Verenigde Staten en China en er komt nog meer.

Die landenwedstrijd werd tenslotte met 21-19 door China gewonnen. De Chinese winst werd voor een deel aan de borden van de vrouwen binnengehaald. Minder eclatant dan verwacht, maar dat kwam doordat Xie Jun en Zu Chen in het mannenteam meespeelden.

Aan de juniorenborden werden de Amerikanen weggevaagd en dat is een teken van de dingen die komen gaan. De Chinese schaakscholen zijn bezig een vervaarlijke generatie topschakers klaar te stomen.

Tijdens de match in Seattle werd er geschreven over het project Grote Draak dat in het geheim zou zijn begonnen in 1974, toen de latere FIDE-president Campomanes een vergadering belegde van Aziatische schaakbestuurders om te bespreken hoe Azië in het schaken aan de top moest komen.

Er werd besloten dat de zegetocht zou beginnen in China, dat toen nog niet eens lid van de wereldschaakbond was. Een Chinese zakenman uit Maleisië, Dao Tan, zorgde voor het geld.

Na 25 jaar Grote Draak zijn de Chinese vrouwen nu oppermachtig. Bij de kinderen onder de twaalf jaar zijn de bovenste tien op de wereldranglijst alle Chinezen. In het algemene topschaak duurt het wat langer, dat ligt voor de hand, maar Project Grote Draak ligt goed op koers. Zo bezien was de landenmatch in Seattle het gevolg van de gelukkige ontmoeting van twee samenzweringen om de wereldheerschappij in het schaken.

Wit Zhu Chen-zwart Christiansen

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 Pb8-c6 De twee paarden tango wordt deze opening door de Amerikanen genoemd. Zwart probeert de tegenstander op onbekend terrein te lokken en dat lukt hier heel goed. Zu Chen, een zeer sterke schaakster, speelt het vervolg ver onder haar kracht. 3. Pb1-c3 Na 3. Pf3 is het veel moeilijker voor zwart om stellingen te krijgen die ongewoon zijn en toch goed speelbaar. 3...e7-e5 4. d4-d5 Pc6-e7 5. g2-g3 Hier zou 5. e4 Pg6 6. Le3 Lb4 7. f3 het zwart moeilijker maken. 5...Pe7-g6 6. Lf1-g2 Lf8-c5 7. e2-e3 0-0 Nu staat zwart prima. 8. Pg1-e2 a7-a6 9. 0-0 d7-d6 10. Lc1-d2 Lc8-d7 11. Ta1-b1 b7-b5 12. b2-b4 Lc5-b6 13. a2-a4 Een pionoffer waar niets van terecht komt. 13...b5xc4 14. a4-a5 Lb6-a7 15. b4-b5 a6xb5 16. Pc3xb5 Ld7-f5 17. Tb1-a1 La7-c5 18. Pe2-c3 Lf5-d3 19. e3-e4 Geen prettige zet, maar ze wil 19...e4 gevolgd door Pe5 vermijden. 19...Dd8-d7 Een kwaliteit is hem al te min, hij speelt liever op aanval. 20. Tf1-e1 Tf8-b8 21. Dd1-a4 Pf6-g4 22. Ld2-e3 Pg4xe3 23. f2xe3 h7-h5 24. Lg2-f1 h5-h4 25. Lf1xd3 c4xd3 26. Kg1-g2 h4xg3 27. h2xg3 d3-d2 28. Te1-e2 Dd7-g4 29. Ta1-h1

29...Pg6-f4+ 30. e3xf4 e5xf4 31. Te2xd2 Dg4xg3+ 32. Kg2-f1 Dg3-f3+ 33. Kf1-e1 Df3xh1+ Wit gaf op.

De volgende partij werd aan een van de juniorenborden gespeeld. De zwartspeler is de Amerikaan.

Wit Ni Hua-zwart Nakamura

1. e2-e4 c7-c5 2. c2-c3 Pg8-f6 3. e4-e5 Pf6-d5 4. d2-d4 c5xd4 5. Pg1-f3 Pb8-c6 6. Lf1-c4 Pd5-b6 7. Lc4-b3 d7-d5 8. e5xd6 Dd8xd6 9. Pb1-a3 a7-a6 10. 0-0 Lc8-e6 Veiliger is 10...e6 11. Lb3xe6 Dd6xe6 12. Pf3xd4 Pc6xd4 13. Dd1xd4 Ta8-d8 14. Dd4-h4 De6-c6 15. Pa3-c2 e7-e6 16. Pc2-d4 Dc6-c7 17. Lc1-g5 Lf8-e7

Beslissende fout in een stelling die al heel gevaarlijk voor hem was. Beter was 17...Td5. 18. Pd4-f5 e6xf5 Na 18...Lxg5 19. Pxg7+ Kf8 20. Dxg5 Tg8 wint wit met 21. Pxe6+ fxe6 22. Df6+. 19. Lg5xe7 Td8-d7 19...Dxe7 verliest de dame. 20. Le7-f6 Veel sterker dan 20. La3, waarna zwart zich met 20...f6 nog verdedigen kan. 20...g7xf6 21. Ta1-e1+ Td7-e7 22. Dh4xf6 Th8-g8 23. Te1xe7+ Dc7xe7 24. Df6xb6 Zo heeft wit tenslotte bij superieure stelling een pion gewonnen. De rest is simpel. 24...De7-e4 25. f2-f3 De4-e2 26. Db6-f2 De2xf2+ 27. Kg1xf2 Ke8-e7 28. Tf1-d1 Tg8-c8 29. Kf2-e3 h7-h6 30. Td1-d4 Tc8-c6 31. Ke3-f4 Ke7-f6 32. g2-g3 Kf6-e6 33. Td4-d8 Tc6-c4+ 34. Kf4-e3 Tc4-c6 35. Td8-h8 Ke6-e5 36. f3-f4+ Ke5-d5 37. Th8-e8 Tc6-f6 38. Te8-e5+ Kd5-c6 39. c3-c4 b7-b6 40. b2-b4 Kc6-d7 41. Ke3-d4 Kd7-d8 42. a2-a4 Kd8-d7 43. a4-a5 b6xa5 44. Te5xa5 Kd7-e7 45. Ta5-e5+ Ke7-d7 46. b4-b5 a6xb5 47. c4xb5 Zwart gaf op.