FREQUENT BEWEGEN KOST MEER ENERGIE DAN INCIDENTEEL PIEKEN

Veel mensen leiden een grotendeels zittend bestaan dat weinig fysieke inspanning vergt. Om de kans op overgewicht, met alle risico's van dien, te verkleinen, sporten ze af en toe een uurtje. Volgens dr. Klaas Westerterp doen zij er beter aan om gespreid over de dag wat vaker lichaamsbeweging te nemen. Zware inspanningen zijn dan eens niet nodig. Regelmatig uit de stoel opstaan, even een stukje wandelen of een eindje fietsen zijn al uiterst effectief. Dat geldt ook voor mensen die vrijwel nooit sporten. Westerterp, verbonden aan de vakgroep Humane Biologie van de Universiteit Maastricht, schrijft dit in de Nature van 29 maart.

De fysioloog baseert deze conclusies op een onderzoek dat hij deed bij 30 gezonde mannen en vrouwen zonder overgewicht. Die droegen veertien dagen lang een zogeheten Tracmor op het lichaam. Dat vernuftige apparaatje ter grootte van een lucifersdoosje bepaalt met tussenpozen van één minuut iemands activiteit door in drie richtingen de versnelling van het lichaam te meten. De uitkomsten van de metingen werden door Westerterp gescoord als lage, matige of hoge activiteit. Deze categorieën komen ruwweg overeen met zitten, lopen en hollen. Bijgehouden werd hoe deze activiteitsniveaus over de tijd tussen opstaan en slapen gaan waren verdeeld. Tegelijkertijd werd aan de hand van stofwisselingsparameters bepaald hoeveel energie deze activiteiten de proefpersonen in de meetperiode kostten, alsook het energiegebruik in rust, tijdens de slaap. Het quotiënt van deze twee, het `physical activity level' (PAL), geeft de door dagelijkse activiteiten veroorzaakte toename van het energiegebruik weer.

Op basis van deze gegevens ging Westerterp op zoek naar verbanden tussen de PAL-waarden van zijn proefpersonen en hun activiteitspatroon. Daarbij bleek dat hogere PAL-waarden werden bereikt naarmate de proefpersonen een groter deel van de dag matig actief waren. Perioden van hoge activiteit (het uurtje sporten) bleken de PAL-waarden nauwelijks te beïnvloeden.

Deze resultaten laten zien dat iemand die een groot deel van de dag achter een beeldscherm zit zijn energiegebruik al aardig kan opvijzelen door zittende activiteiten regelmatig af te wisselen met lopen en fietsen, aldus Westerterp. Om af te vallen is meer nodig, maar verder aankomen hoeft bij frequent bewegen niet op te treden.