Arena

In het degelijke artikel over de Arena (Z, 17 maart) wordt gesteld dat Amsterdam teveel aan de financiering zou hebben bijgedragen. Omdat nu veel gemeenten (willen gaan) investeren in (top)sportvoorzieningen is het goed uit te leggen welke aspecten bij de bouw en de exploitatie van de Arena zijn betrokken.

De investering van de Arena valt in twee delen uiteen: de bouw van het evenementencomplex Arena en het transferium voor 2.000 auto's. Beide zijn gescheiden gefinancierd: de Arena met eigen vermogen en een banklening en het transferium met een gemeentelijk krediet en een bescheiden rijksbijdrage. Heel belangrijk is dat wij vanaf het begin de financiering zo transparant mogelijk wilden hebben. Dus niet: geef als gemeente een stuk grond uit waarop zowel een stadion als kantoren gebouwd mogen worden, zonder een grondprijs te vragen. Amsterdam heeft bewust een scheiding tussen stadion/transferium en kantoren etc. anderzijds aangebracht.

De gemeentelijke bijdrage aan e bouwsom van de Arena was gefixeerd op 60 miljoen en geldt wel degelijk als investering met mogelijk in de loop der jaren enig rendement. Cruciaal is dat gemeente, founders, particuliere aandeelhouders en Ajax eraan hebben bijgedragen dat de bouw van de Arena voor ruim tweederde met eigen vermogen is geschied, waardoor slechts een relatief beperkte, aanvullende banklening noodzakelijk was.

In de raadsvoordracht en in de emissieprospectus is de waarde van de grond (5 miljoen gulden) expliciet gemeld. Iedereen wist dus dat de gemeente voor 60 miljoen bijdroeg in de totale investering van bouw en grond.

Voor Ajax was een eigen inbreng van 20 miljoen in 1991 moeilijk op te brengen, omdat de club er in die tijd financieel slecht voorstond. Het nieuwe bestuur onder leiding van Michael van Praag achtte een groter stadion absoluut noodzakelijk om haar begroting te kunnen verhogen om internationaal te blijven meetellen.

De gemeente heeft door de afkoop van het erfpachtcontract in de Meer Ajax geholpen. Ter compensatie staan op het oude terrein in De Meer nu overigens zeer gewilde woningen, die anders pas veel later gebouwd hadden kunnen worden. Voor Ajax betekende de verkoop van haar oude stadion dat zij haar positie van eigenaar inruilde voor die van huurder.

Is de prijs van de (sport)grond onder de Arena niet te laag ingeschat? Neen, want grond ten behoeve van sport kent nu eenmaal een bescheiden waarde. Juist de heldere scheiding die Amsterdam aanbracht tussen de grond voor de Arena en die voor kantoren maakt de hele grondexploitatie inzichtelijk.

Bij de deelname in het eigen vermogen van de N.V. Stadion Amsterdam waren er geen hoge verwachtingen over rendement/dividend. Aan alle aandeelhouders is in de emissieprospectus vooraf keurig gemeld, dat de rendementsverwachtingen bescheiden tot miniem zijn. Er is dus zeker niet met commerciële verwachtingen geïnvesteerd.

Door deze financieringsopzet is de exploitatieopzet van de Arena vanaf de start uiterst degelijk. Er behoefde slechts rente betaald te worden over een relatief bescheiden lening en Ajax betaalt een stevige commerciële huur met een vast bodembedrag en een percentage over de recette.

Het benodigde toeschouwersaantal om quitte te draaien werd berekend op gemiddeld 23.000 per wedstrijd. Het is daardoor vrijwel onmogelijk dat de N.V. in financiële problemen kan komen, zeker als er over enkele jaren weer grote prijzen door Ajax gewonnen gaan worden.

Veel risicovoller is de investering in het transferium geweest. In het artikel wordt terecht gemeld (ook door oud-collega ten Have) dat het transferium verlieslijdend is. Dat hadden we overigens in 1993 al voorzien. Derhalve dat de korte termijn oplossing is gevonden in dekking uit het stedelijke parkeerfonds. Voor de langere termijnoplossing lijken er ook oplossingen. De grootschalige detailhandelsfuncties zijn net opgeleverd, evenals de pophal en het bioscoopcentrum.

Het lijkt waarschijnlijk dat ook de dit voorjaar te openen meubelboulevard de nodige parkeervraag gaat oproepen. De exploitatie van het transferium kan dus heel goed verbeteren. Mocht dat toch niet lukken, dan valt zeker te overwegen een deel van de parkeerplaatsen te verkopen aan de omliggende kantoren en zo de kwaliteit van het kantorengebied te verhogen.

Rest de vraag: is de investering verantwoord in Arena en Transferium en beschikte iedereen bij de besluitvorming over de juiste informatie. Mijn antwoord: ja. Door de gescheiden opzet van Arena en kantoren is achteraf zelfs aanzienlijk positiever gescoord dan we toen konden voorzien. Ellendig blijft het probleem met de grasmat. Dat is zonder meer een tegenvaller. De uitstraling van de Arena voor Zuidoost en de Bijlmer is echter zonder meer positief. Dat wilden we. En daar ben ik trots op als oud-wethouder Bijlmervernieuwing. Regeren c.q. besturen is vooruitzien en soms risico's nemen voor de goede zaak.