Kannibaal van de loipes

Met het gedwongen afscheid van skiloper Bjørn Daehlie verliest de sportwereld een groot kampioen. De 33-jarige Noor won op drie verschillende Winterspelen in totaal acht gouden medailles. Daarmee is hij recordhouder onder de wintersporters. De atleten Carl Lewis en Paavo Nurmi wonnen bij de Zomerspelen ieder negen gouden medailles.

Daehlie raakte in 1999 tijdens het skeeleren geblesseerd aan zijn rug. Hij werd twee keer geopereerd aan zijn ruggenwervel, maar zijn gezondheid bleef hem parten spelen. Gisteren maakte hij zijn officiële afscheid bekend, in het skimuseum van Oslo bij de olympische schans Holmenkollen.

,,Ik heb gemengde gevoelens'', sprak hij op de persconferentie. ,,Ik beëindig een manier van leven. Het werd me te veel'', verklaarde Daehlie die vervolgens een oude gewoonte in stand hield. Hij serveerde cake met kersenlikeur, zoals hij na zijn zeges deed.

Daehlie groeide op in het Noorse plaatsje Nannestad. Hij was als skiloper een laatbloeier. Hij deed eerst aan voetballen en schansspringen. Pas later verwierf hij de bijnaam `Kannibaal van de Loipes' (langlauftraject). Hij was niet alleen een veelvraat op de lange latten. Hij was ook actief als zalmvisser en rendierjager. Het Noorse woord `daehlie' betekent `beer' in het Nederlands.

Daehli dwong door zijn doorzettingsvermogen respect af bij zijn collega's en supporters. Met het hoofd in de sneeuw gleed hij vaak over de eindstreep. Hij trainde jaarlijks minimaal tienduizend kilometer met behulp van ski's, rollerski's, fietsen, jachtschoenen en kano's. In afstand ging hij al trainend vier keer de wereld rond.

Daehlie was een professional op het gebied van medische begeleiding. Hij sliep vaak in een cabine die ijle lucht simuleerde. Op deze manier verwierf hij meer rode bloedlichaampjes en een grote zuurstofopname, wat bij duursporters prestatiebevorderend werkt. Toen de concurrentie zijn specifieke voorbereiding bekritiseerde, ging Daehlie onder normale omstandigheden slapen.

Daehlie schreef na zijn succes bij de Spelen in 1994 in zijn thuishaven Lillehammer een autobiografie met de toepasselijke titel `Goudjacht'. Van het boek zijn meer dan 150.000 exemplaren verkocht. De zakenman Daehlie doet aan reclameactiviteiten en heeft een eigen kledinglijn. Verder presenteert hij met oud-collega Vegard Ulvang een toeristisch programma op de Noorse televisie.

Overigens heeft de introverte Daehlie nooit de populariteit genoten die zijn extraverte landgenoot Ulvang ten deel viel. Daehlie leidde een teruggetrokken bestaan met zijn vrouw en kinderen. Hij was lange tijd wars van sterallures. Pas tijdens de Winterspelen in 1998 gedroeg hij zich opvallend. Hij reisde in een privévliegtuig van de bevriende multimiljonair Inge Rokke op eigen houtje naar Tokio, om daar per helikopter naar Nagano te vliegen.

Daehlie had succes met zijn alternatieve voorbereiding en voegde in Nagano drie gouden medailles aan zijn imposante erelijst toe. Hij won ook negen wereldtitels en behaalde 48 wereldbekerzeges. Hij prefereerde de korte afstanden, maar was ook succesvol op de lange afstand. Na zijn achtste gouden medaille in Nagano zei Daehlie: ,,Ik heb het gevoel mijn loopbaan afgesloten te hebben.''

Een paar maanden na deze uitspraak besloot Daehlie alsnog door te gaan. Een onschuldige valpartij werd hem uiteindelijk fataal. Na anderhalf jaar inactiviteit besloot hij te stoppen. Daarmee kan hij zijn sportieve droom – afscheid nemen bij de Winterspelen in Salt Lake City – niet meer waarmaken. In het Amerikaanse skioord won hij twaalf jaar geleden zijn eerste wereldbekerwedstrijd.