Greenspans roem is tanende

Alan Greenspan, de voorzitter van de Federal Reserve (het stelsel van Amerikaanse centrale banken), heeft de afgelopen jaren veel verklaringen gegeven voor de stijgende aandelenkoersen in de VS. De belangrijkste was dat de productiviteitsgroei versneld werd door investeringen in nieuwe technologieën. Als gevolg daarvan, aldus Greenspan, lag het voor de hand dat de economie sneller groeide en dat de aandelen een hogere waardering kregen. Toch was er één verklaring die Greenspan nooit naar voren heeft gebracht voor de lange bloeiperiode. Dat is de wijdverbreide opinie dat deze voorzitter van de Federal Reserve het beter deed dan zijn voorgangers. Ongetwijfeld heeft zijn bescheidenheid Greenspan over dit onderwerp doen zwijgen.

De bewieroking van de Fed-voorzitter dateert van de zogenaamde 'zachte landing' in 1994, toen de Fed de rentetarieven verhoogde om de dreigende inflatie het hoofd te bieden. Kort daarna verwoordde David Shulman, een marktstrateeg van Salomon Brothers, de 'Nieuwe Paradigma'-these. Het grote inzicht van Shulman was dat de markt de waardering van de bekwaamheid, of het ontbreken daarvan, van de autoriteiten weerspiegelde. Als de markt erop vertrouwde dat zij de gebeurtenissen onder controle hadden, gingen de koersen omhoog – zoals in de jaren '20 en '50 en onlangs nog tijdens het Greenspan-tijdperk. Maar als de Amerikaanse autoriteiten een machteloze indruk maakten, zoals in de jaren '30 en '70, gingen de koersen omlaag. Hetzelfde verhaal gaat op voor Japan, waar de autoriteiten verafgood werden in de jaren van de zeepbeleconomie en vandaag de dag geminacht worden.

In de afgelopen zes maanden is Greenspan van diverse kanten onder vuur komen te liggen. Velen denken dat zijn verruiming van de geldvoorraad, om de schijnbare dreiging van de milllenniumbug af te weren, heeft bijgedragen aan het ontstaan van de TMT-zeepbel. Zijn bekering tot de leer van de Nieuwe Economie, in de zomer van 1999, lijkt op het verkeerde moment te zijn gekomen. Hij is er niet in geslaagd te anticiperen op de snelle groeivertraging van de Amerikaanse economie. Nu wordt hem door de markt verweten dat hij de rentetarieven te snel verhoogd heeft en ze te langzaam weer omlaag brengt. Desondanks staat Greenspan bij het Amerikaanse publiek nog steeds in hoog aanzien. Dat verklaart wellicht waarom de Amerikaanse aandelenkoersen in vergelijking met het verleden nog steeds vrij hoog zijn. Als de economie zich niet snel herstelt, zal daar - net als van Greenspans reputatie - niet veel van overblijven.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld