`De politiek heeft m'n carrière bepaald'

Hoewel zijn ouders in Tetovo dagelijks op hun hoede moeten zijn voor sluipschutters, begint volleyballer Tahomir Paunovski morgen met zijn club Capelle aan de halve finales van de play-offs tegen Vrevok.

Een dag voor de Macedonische volleyballer Tahomir Paunovski met zijn club Alcom/Capelle aan de eerste ronde van de play-offs begon, werd zijn geboortestad Tetovo gebombardeerd door Albanese nationalisten. Op verzoek van zijn ouders bleef Paunovski in Nederland, hoewel zijn club zich bereid toonde de 30-jarige spelverdeler naar huis te laten gaan. ,,Als in Macedonië een burgeroorlog dreigt, stelt een spelletje in Nederland natuurlijk niets voor'', beseft Capelle-coach Marco Brouwers.

Met Paunovski plaatste Capelle zich ten koste van Omniworld Almere voor de halve finales van de play-offs tegen landskampioen Vrevok. Maar het kapot geschoten Tetovo is nooit uit zijn gedachten verdwenen. ,,Inmiddels zijn ruim 15.000 mensen uit Tetovo gevlucht, onder wie mijn zusje met haar kind'', vertelt Paunovski. ,,Hoewel het ergste gevaar is geweken nu het Macedonische leger de Albanese rebellen uit Tetovo heeft verdreven, is het nog lang niet veilig in de stad. Mijn ouders moeten dagelijks op hun hoede zijn voor sluipschutters. Ze vonden het daarom beter als ik deze periode in Nederland zou blijven. Maar ik worstelde met een dilemma.''

Het is voor Paunovski een cynische gedachte dat de Macedonische regering in haar strijd met de Albanese rebellen wordt gesteund door de Navo en de Europese gemeenschap. ,,Terwijl zij juist indirect verantwoordelijk zijn voor de etnische problemen in Macedonië'', stelt Paunovski. ,,De Navo en de meeste Europese regeringen steunden de Albanese nationalisten in hun strijd voor een onafhankelijk Kosovo. Niet omdat ze zo begaan waren met het lot van de Albanese bevolking, maar alleen om de toenmalige Joegoslavische president Milosevic te treffen. De vredestroepen van de Navo weigerden de Albanese nationalisten in Kosovo te ontwapenen. Met die wapens werden vervolgens de inwoners van Tetovo aangevallen.''

De zoveelste tragedie in de door oorlogsgeweld verwoeste Joegoslavische republiek heeft bovendien een religieus karakter. ,,De Macedonische bevolking is orthodox katholiek, de Albanezen zijn moslims'', vertelt Tahomir Paunovski. ,,In Tetovo leefden die mensen vreedzaam naast elkaar. Nu worden de tegenstellingen alleen maar verscherpt, terwijl niemand een burgeroorlog wil. De Albanese terroristen worden geholpen door huurlingen uit de hele wereld, ook uit Nederland. Ze genieten slechts geringe steun bij de lokale bevolking. Het onderstreept voor mij dat deze mensen geen zuivere motieven hebben.''

Het geweld heeft zich inmiddels verplaatst naar de Albanese enclave Kosovo. Maar de dreiging van een burgeroorlog in Macedonië is nog niet verdwenen. Dagelijks laat Paunovski zich per telefoon en via internet informeren over de ontwikkelingen. ,,Je moet er niet aan denken dat straks 600.000 Macedoniërs in Skopje de wapens opnemen tegen de 200.000 Albanezen die daar wonen. De regering lijkt de situatie weer onder controle te hebben. Maar elk weldenkend mens verzet zich toch tegen de waanzin van een nieuwe oorlog?''

Macedonië bleef redelijk buiten schot tijdens de burgeroorlog die de voormalige Joegoslavische republiek verwoestte. De ontmanteling van het oude Joegoslavië heeft wel invloed gehad op de sportieve ontwikkeling van Paunovski. ,,De politiek heeft mijn carrière bepaald.'' Tot 1990 volleybalde hij in de Joegoslavische jeugdploeg met spelers die vorig jaar op de Spelen goud wonnen.

,,Ik zat in een team met de broertjes Grbic en aanvaller Vujovic'', vertelt Paunovski. ,,Met gemengde gevoelens zag ik ze op tv olympisch kampioen worden. Ik ben bevriend met ze. Het is mijn lot dat ik nu aanvoerder ben van het Macedonische volleybalteam. Maar met die ploeg bereik ik nimmer een EK of WK. We missen lange aanvallers.''

Groot was dan ook de voldoening toen Paunovski met Capelle voor de competitie het favoriete Vrevok van de afscheid nemende Peter Blangé in eigen huis versloeg. ,,Dat was een speciale dag'', erkent Paunovski. ,,Ik beschouw hem als wellicht de beste spelverdeler ter wereld. Ik zal nooit kunnen tippen aan zijn palmares. Ik ben al gelukkig dat ik één keer van Blangé heb kunnen winnen.''

Maar daar blijft het dan ook bij, vermoedt Paunovski, want in de halve finales van de play-offs acht hij zijn ploeg kansloos tegen Vrevok. ,,Het bestuur van Capelle en coach Brouwers wilden dit seizoen graag een finale halen. Maar dat is niet realistisch. We werden in de beker uitgeschakeld door Dynamo en ook Vrevok beschikt over een hoger budget dan wij. Die club heeft dus ook de betere spelers. Capelle beschikt over jong talent, dat nog moet rijpen.''

Volgens coach Brouwers heeft zijn Macedonische spelverdeler ,,gouden handjes'', maar is hij soms te flegmatiek. De oud-international weet nog niet of hij het contract met de van Leipzig overgekomen Paunovski wil verlengen. Op zijn beurt constateerde `Tiho' dat niet alleen zijn jonge teamgenoten ervaring missen. ,,Je kunt merken dat Brouwers nog niet zo lang coach is. Hij is te emotioneel. Als het spannend wordt, begint hij tegen iedereen te schreeuwen. Hij heeft al veel gele kaarten gekregen en dat levert de tegenstander telkens een punt op.'' En lachend: ,,Ik heb begrepen dat Brouwers als speler ook niet zo rustig was.''

Wellicht kan Paunovski over twee weken terug naar zijn vaderland als Vrevok wint van Capelle. Hij wacht de ontwikkelingen in Tetevo in spanning af. ,,Ik ben blij dat mijn vriendin bijtijds een visum kreeg om mij te bezoeken'', zegt Paunovski. ,,Het is ook geruststellend dat mijn familie in veiligheid is. Maar ik kan niet begrijpen hoe de politiek er in slaagt buren die jarenlang in vrede naast elkaar leven tot vijanden te maken. Ik hoop dat Europa zich realiseert dat de Balkan weer het decor is voor een gewapend conflict, dat zich kan uitbreiden over de hele regio.''