Zeurterreur van het kind valt best mee

Ouders laten zich regelmatig overhalen door hun kinderen om snoep of speelgoed te kopen. Maar nog vaker zeggen ze `nee'.

Als Helma Blankman met haar kinderen Sophie (12) en Bram (4) gaat winkelen, zeuren ze regelmatig om bepaalde aankopen. Bram vraagt altijd om Danoontje, kleine mierzoete yoghurtjes die in felle kleuren en op kindhoogte in het koelvak liggen. Of om snoepgoed dat strategisch voor de kassa staat uitgestald. Sophie zeurt subtieler. Zij blijft hangen bij de tijdschriften, bladert in een Flair, kijkt vanonder haar wenkbrauwen naar haar moeder en vraagt: ,,Mam...?''

Soms krijgen ze hun zin, soms niet. ,,Als ze vragen om een bepaald soort frisdrank terwijl er nog genoeg in huis is, dan denk ik: ik drink zelf ook graag iets lekkers. Waarom zou ik het hun dan onthouden?'', zegt Blankman. Aan de andere kant: ,,Als ik nee zeg, blijft het ook nee. En dat weten ze. Toen mijn dochter klein was, ging ze nog wel eens gillen, maar mijn zoontje accepteert het en houdt op.''

Ouders vervullen niet massaal de wensen van hun kinderen om maar af te zijn van het gezeur. Dat het wel meevalt met de `zeurterreur' van kinderen blijkt uit een onderzoek van bureau Trendbox. Dat onderzocht in opdracht van J/M, maandblad voor ouders, hoe groot de invloed van de commercie is op de opvoeding. J/M-hoofdredactrice Jantien Anderiesen ziet tot haar genoegen een vooroordeel sneuvelen. ,,Een kind dat een scène trapt in een winkel valt veel meer op dan de twintig kinderen die dat niet doen.''

Toch hebben kinderen grote invloed op het koopgedrag van hun ouders, zegt Patti Valkenburg, bijzonder hoogleraar kind & media in Amsterdam. ,,Maar ouders gaan daar niet onder gebukt, omdat ze die invloed niet ervaren als zeuren. Ze zijn er juist trots op dat hun kinderen blijk geven van een eigen mening. Bovendien zijn kinderen slim. Ze hebben snel in de gaten dat ze beter kunnen onderhandelen dan zeuren. Driejarigen ontwikkelen al tactieken om te bereiken wat ze willen.''

Ouders erkennen dat de overdaad aan tv- en andere reclame de hebzucht van hun kroost aanwakkert. Maar de meesten hebben toch het gevoel dat zij zelf bepalen wat er wel en niet wordt aangeschaft. Dat betekent niet dat de dure inlineskates, de Pokémonproducten, de computerspelletjes en de hippe vouwsteps in de winkel blijven. De meeste ouders geven dergelijke luxeartikelen op een `logisch cadeau-moment', zoals een verjaardag of sinterklaas. De meeste kinderen kunnen zich in die oplossing vinden, slechts in een op de tien gezinnen leidt het tot ruzies.

Toch is eenderde van de ouders voor een totaalverbod van reclame voor kinderen, zoals bijvoorbeeld in Zweden bestaat. Staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) heeft al laten weten daar niets in te zien. Ook Valkenburg lijkt het geen oplossing Fox Kids, Kindernet en Cartoon Network reclamevrij te maken. ,,We leven in een consumptiemaatschappij. Vroeg of laat krijgen ze toch met commercie te maken. Dan kunnen ze er beter op jonge leeftijd mee leren omgaan.'' Blankman is het daarmee eens, al zou het volgens haar wel wat minder kunnen. ,,Vooral rond de feestdagen wordt je er bij Fox Kids, Kindernet en Cartoon Network mee doodgegooid. Elke tien minuten worden de programma's ervoor onderbroken. Dat vind ik stuitend.''