Vakbond en OR

Op dit moment vindt er een discussie plaats over de rol van de vakbond (NRC Handelsblad, 6 en 19 maart). In de Nederlandse arbeidsverhoudingen lijkt overleg centraal te staan. Belangenovereenkomsten, de bereidheid om compromissen te sluiten en het voorkomen van conflicten lijken van groter belang dan het uitvechten van conflicten.

Bij Ahold zijn de Raad van Bestuur en de COR overeengekomen dat de OR zich alleen richt op het strategisch beleid van de onderneming. De directe belangenbehartiging wordt gedelegeerd aan het werkoverleg. Onderwerpen als arbeidsomstandigheden, arbeidsinhoud en arbeidstijden komen bij de werknemers te liggen. Alleen als een conflict dreigt, wordt de hulp van de OR ingeroepen. De OR krijgt ondersteuning van kennisgroepen, zodat de kwaliteit wordt verhoogd. De vorm van medezeggenschap die bij Ahold speelt, stelt echter hogere eisen aan zowel de medewerker als het management.

Afhankelijk van de turbulentie in de omgeving kiest een bedrijf of organisatie een bepaalde strategie. Een belangrijke meerwaarde die de ondernemingsraad kan hebben is het beschikken over informatie en contacten die anderen in de organisatie niet of minder bezitten. Pleidooien voor een `professionele ondernemingsraad' die zich met het strategische ondernemingsbeleid bezig houden, zijn te hoog gegrepen voor de gemiddelde ondernemingsraad, waarvan de samenstelling om de paar jaar verandert. Vakbonden streven naar materiële positieverbetering van de leden en de werknemers. Verder streven ze naar een volwaardige positie van werknemers op werk en samenleving. Vakbonden en ondernemingsraden hebben invloed in/op bedrijven en organisaties en zijn niet onafhankelijk van elkaar weg te denken.