Politici stoeien over verdelen van de groei

Terwijl politici pleiten voor nieuwe uitgaven, komt het Centraal Planbureau met de eerste, tegenvallende, prognoses voor na 2003.

Net nu de spanning in de coalitie over extra bestedingen voor dit en volgend jaar even is weggeëbd, verschijnen nieuwe cijfers aan de Haagse horizon. Het Centraal Planbureau (CPB) laat zich in een vandaag verschenen publicatie voor het eerst uit over de groeiverwachtingen voor een nieuwe kabinetsperiode. En alle hooggespannen verwachtingen over de groei ten spijt, handhaaft CPB-directeur Don zijn conservatieve advies van vier jaar geleden. Een verantwoorde economische groeiverwachting voor de periode 2003 tot 2006 bedraagt niet meer dan 2,25 procent per jaar.

Het lijkt strijdig met de miljardenmeevallers van de afgelopen jaren. Immers, ook het huidige kabinet hanteerde een groeicijfer van 2,25 procent per jaar, en ieder jaar opnieuw bleken er enkele miljarden guldens extra te verdelen. De groei in de afgelopen jaren bedroeg eerder 4 dan 3 procent, bijna twee procentpunt boven de verwachting. Daar komt nog bij dat al enkele jaren geleden de verwachting werd uitgesproken dat het door een versterking van de gehele economische structuur mogelijk moest zijn structureel op een groei van zo'n 3 procent per jaar uit te komen.

Volgens het Tweede-Kamerlid Crone (PvdA) zijn de CPB-cijfers van vandaag dan ook nog verre van definitief. ,,Het CPB houdt alleen rekening met de effecten van de arbeidsmarkt en de ICT op de economische ontwikkeling, maar besteedt verder geen aandacht aan positieve effecten van bijvoorbeeld de eenwording van de financiële markten, de komst van de euro en meer marktwerking.'' Crone benadrukt dat de 2,25 procent van het CPB ,,een trend zonder beleid is''. ,,Door slim te kiezen moet het mogelijk zijn de werkelijke groei weer boven de verwachting uit te krijgen'', meent hij.

Gisteren nog hield oppositiepartij GroenLinks een pleidooi om de economische trend naar boven bij te stellen en voortaan uit te gaan van 2,75 procent groei per jaar. Alleen zo is het volgens de partij mogelijk om de grote problemen in zorg, onderwijs, milieu en veiligheid adequaat aan te pakken. Financieel woordvoerder Vendrik: ,,De werkwijze van het CPB verbaast me. Waarom presenteren ze niet, net als anders, verschillende scenario's zodat de politiek de keuze heeft om te gaan voor behoedzaam of gunstig.'' Vendrik vreest dat er bij meevallende economische groei eenzelfde soort discussie over de verdeling van de meevallers zal ontstaan als de afgelopen jaren.

Crone stelt dat de politieke keuze hem niet zozeer in de trend of in de verwachte groei zit, maar meer in de besteding van de meevallers. Hij suggereert hiermee dat de huidige strikte verdeling van de inkomstenmeevallers wat de PvdA betreft niet meer in die vorm terug te vinden zal zijn in een nieuw regeerakkoord.

,,De vroegere behoedzaamheid en de huidige beginnen elkaar zo'n beetje te raken'', constateert financieel specialist Bakker van D66. Hij haalt oud-minister Wijers van Economische Zaken aan. ,,Ik dacht dat we op weg waren naar een duurzame hogere economische groei van ongeveer 3 procent per jaar.'' Volgens Bakker heeft het huidige kabinet te weinig gedaan met de mogelijkheden die de hoge economische groei van de afgelopen jaren heeft geboden. ,,We hebben een achterstand in de ICT, en dat neem ik minister Jorritsma (VVD, Economische Zaken) kwalijk. En ook de PvdA is meer sociaal dan sterk gebleken de afgelopen jaren. De komende periode moeten we fors investeren in bijvoorbeeld de ICT en de arbeidsmarkt, Alleen dan kunnen we de groei boven het nu verwachte niveau brengen'', meent Bakker.