Experiment en plastic emoties

Vlaanderen is recent een broedplaats gebleken voor popmuzikanten met meer artistieke ambities dan wij in de Nederlandse imitatiecultuur van Krezip en Kane gewend zijn.

Vooral de kring rond de groep dEUS van zanger Tom Barman heeft een rimpeling veroorzaakt die tot ver buiten België gevoeld wordt. dEUS-afsplitsing Zita Swoon van bassist Stef Kamil Carlens heeft zich langzaam maar zeker opgewerkt tot een populaire live- en albumband in Nederland, hoewel hun muziek door de smaakmakers van Hilversum te `moeilijk' wordt gevonden voor de popradio. Het verfrissende van de hele Antwerpse scene is nu juist dat de verwachtingen over wat een popgroep hoort te zijn ondersteboven worden gegooid en dat vaste bezettingen en gebaande muziekpaden worden losgelaten. Zita Swoon (de oorspronkelijke naam Moondog Jr. moesten ze op last van de Amerikaanse avantgardecomponist Moondog veranderen) maakt net zo makkelijk film- en balletmuziek als reguliere popplaten. Vergeleken bij de voorlaatste cd I Paint Pictures On A Wedding Dress (1998) moest het nieuwe album Life=A Sexy Sanctuary toegankelijker worden, vooral in de manier waarop een dansbare groove wordt nagestreefd. Die funky ondertoon is niet zo zwart als Zita Swoon het graag zou willen, maar herinnert aan de hoekige new wave-disco van Devo en David Bowie in zijn Scary Monsters-periode. Bowie moet in meer opzichten model hebben gestaan voor de rock & roll-fantasie die Stef Kamil Carlens ten uitvoer brengt, met een koket Hunky Dory-kapsel en in zelf ontworpen kleding met een vrouwelijke snit. Zita Swoon verkocht Paradiso moeiteloos uit en ondanks de warme reactie van het publiek had het optreden iets afstandelijks, alsof de exhibitionistische bonenstaak Carlens voor een spiegel stond te zingen. Zijn stembuigingen waren uiterst Bowieaans, al deed zijn neuzelige timbre eerder aan Herman Brood denken. Ondanks de one man show van de ijdele Carlens door spiegels op de versterkers laat hij zich zelfs van achteren bewonderen is Zita Swoon een hechte band, die vooral in het nieuwe nummer Josiewitchgirl een mooie dynamiek van zacht naar hard en van ingetogen naar uitbundig liet horen. Met een zekere krampachtigheid probeerde de groep het serieuze imago af te schudden, vooral in de afsluitende disco-pastiche waarin Carlens zich in Las Vegas waande en tekeer ging als een op hol geslagen kermisklant. Op zo'n moment leek het of het experiment was ingewisseld voor plastic emoties met een retro-karakter, inwisselbaar met andere bands uit België (Das Pop) of Frankrijk (Phoenix). De invloeden kwamen nadrukkelijk bloot te liggen in een adequate, want mechanische versie van de 1979-hit Pop muzik en een overbodige Velvet Underground-cover. Met een tamelijk gelikte show en beknopte nummers wil Zita Swoon kennelijk solliciteren naar nog grotere podia. maar het is de vraag of ze daarmee het avontuur in hun muziek geen geweld aandoen.

Concert: Zita Swoon. Gehoord: 28/3 Paradiso, Amsterdam. Herhaling: 29/3 013, Tilburg, 30/3 Motel Mozaïque, Rotterdam, 1/4 Oosterpoort, Groningen, 4/4 Tivoli, Utrecht.