L'Unità is uit haar as herrezen

Links in Italië heeft sinds vanochtend een nieuwe krant: L'Unità. Het vroegere boegbeeld van de comunistische partij is terug, nog steeds niet onpartijdig maar wel onafhankelijk.

Met een rode apostrof in de naam en een rood accent grave om kleur te bekennen: zo keerde l'Unità vanmorgen na acht maanden afwezigheid terug in de Italiaanse kiosken. Als partij-orgaan van de Italiaanse Communistische Partij en later van de Linkse Democraten was de krant ten dode opgeschreven. De schuld was opgelopen tot rond de 80 miljoen gulden. Het aantal lezers, in de jaren zeventig nog rond de één miljoen, was gedaald onder de 50.000. Op 28 juli vorig jaar nam l'Unità afscheid. Een poging om via internet de geest van deze beroemde krant levend te houden, mislukte.

Na lange onderhandelingen met de curatoren heeft een groep linkse ondernemers ongeveer 50 miljoen gulden op tafel gelegd om met een afgeslankte redactie van 44 journalisten opnieuw te beginnen. Vroeger mochten topmensen uit de partij zich uitleven op de krant: de twee belangrijkste leiders nu van de Linkse Democraten, Massimo D'Alema en Walter Veltroni, zijn allebei hoofdredacteur geweest. Maar nu is de leiding gelegd bij Furio Colombo, die onder andere in de Verenigde Staten correspondent is geweest voor La Stampa, representant van het autobedrijf Fiat, en directeur van het Italiaanse instituut in New York. Colombo en zijn plaatsvervanger Antonio Padellaro, voormalig adjunct-hoofdredacteur van het weekblad L'Espresso, zijn geen van beiden partijlid.

,,Het is alsof je een nieuw leven begint'', zei Colombo tijdens de aanloopfase. ,,Natuurlijk wil ik de stem, de cultuur van links laten horen. Het is onmogelijk dat l'Unità een onpartijdige krant is. Maar onze kleur zal zitten in de interpretatie van het nieuws, niet in het nieuws zelf. De feiten staan niet ter discussie.''

,,Het klinkt ambitieus'', zei hij, ,,maar wij willen proberen in een nieuwe taal nieuws te brengen, op een andere manier. Er bestaan in Italië veel te nauwe banden tussen journalistiek en politiek. Journalisten staan te veel ter beschikking van politici en laten hun agenda door hen bepalen.''

Die opmerkingen waren vanmorgen indirect terug te vinden in zijn hoofdartikel op de voorpagina, waarmee Colombo de nieuwe l'Unità presenteerde. Hij voerde daarin een rite uit van Italiaans links en onderstreepte het belang van de strijd tegen het fascisme tijdens de oorlog. Maar centraal in zijn artikel stond het woord `vrijheid'. De parlementsleden van de Linkse Democraten mogen dan hebben toegezegd dat ze de bijdragen voor een partijkrant zullen doorspelen aan l'Unità, Colombo wil zijn handen vrij hebben.

Umberto Eco werkte het ideaal verder uit. De Italiaanse journalistiek draait te veel om de politiek heen, schreef hij in een lang opiniestuk. De belangrijkste verhalen gaan steevast over het weinig relevante ,,pingpong tussen de politieke leiders''. Zijn artikel eindigt met een aansporing om het anders te doen: ,,Zouden jullie dat willen proberen?''

De wedergeboorte van l'Unità komt midden in de campagne voor de parlementsverkiezingen van 13 mei. Duidelijk is dat mediamagnaat en oppositieleider Silvio Berlusconi een belangrijk doelwit zal worden. In een verwijzing naar de campagne-uitgaven tot nu toe van de rijkste man van het land luidt de openingskop: `Honderd miljard (ongeveer 114 miljoen gulden) om Italië te kopen'. Zulke kritische geluiden zijn niet veel te horen in de Italiaanse pers. En de tegenstanders van Berlusconi zullen daarbij het grote aantal drukfouten, van letters die over elkaar heen zijn gezet of onleesbaar vet zijn, graag voor lief nemen.