Jongens, jongens toch

Elke ochtend voltrekt zich hetzelfde ritueel. Een jongen van een jaar of veertien stapt uit lijn 9. Hij haalt een papieren zakje met vijf volkoren boterhammen uit zijn jaszak. Uit elk van de boterhammen neemt hij een hap en gooit ze vervolgens een voor een in de afvalemmer naast de abri aan de overzijde. Hij kan goed mikken. Zo verdwijnt, nog voor de schoolbel rinkelt, zijn lunchpakket, klaargemaakt door zijn liefdevolle moeder. Maar niet zo liefdevol dat ze hem als kleuter aan zijn oren heeft laten helpen. Zijn flaporen bezorgen hem een charismatische lelijkheid. Hij steekt de straat over met een bestudeerde nonchalance, in een broek waar hij twee keer in kan en een jack dat op zijn knieën hangt alsof hij de kleren van een oudere broer draagt. Aan de overkant staan altijd wel een paar meisjes op hem te wachten om hem te bezusteren. Ze zijn een kop groter en lijken vijf jaar ouder dan hij. Als een van de docenten voor het begin van de lessen de leerlingen naar binnen veegt, houdt hij zich nogal eens schuil in een portiek. Is de kust veilig dan stapt hij weer op lijn 9, terug richting centrum. Het weggeworpen lunchpakket symboliseert de vrijheid die hij zich verwerft.

Ook de jongeren die zich wel gewillig de school in laten drijven, hebben weinig op met het eetgedrag dat hun ouders voorstaan. Sodexho, een internationale cateraar die dagelijks een half miljoen scholieren en studenten voedt, onderzocht hun eetgedrag. Zei in 1970 nog een kwart van de jongeren te eten wat ze lekker vonden, nu is dat driekwart. Er ontstaat een generatie van individualisten die `eten wat ze willen, wanneer ze willen en waar ze willen'. Met het individualisme valt het in de praktijk nogal mee, want wat de jongeren willen is toch vooral hetzelfde wat hun leeftijd- en seksegenoten willen. Ontsnapt aan de ouderlijke voedseltucht, onderwerpen ze zich aan de tucht van de conventie.

Er ontwikkelt zich al op jonge leeftijd een mannelijk en een vrouwelijk eetpatroon. Jongens en meisjes eten niet alleen verschillende dingen, ze hebben ook andere eetgewoonten en een andere houding ten opzichte van voedsel. Zien meisjes eten nog als het voorzien in een fysiologische behoefte, jongens beschouwen het als een sociale gebeurtenis en ze streven naar smaakgenot. Naarmate de jongeren ouder worden, groeien de verschillen tussen mannelijk en vrouwelijk eetgedrag. De scheiding der seksen voltrekt zich in een rap tempo. Jongeren laten zich in hun eetgedrag leiden door stereotiepe rollen. Meisjes willen voldoen aan het ideaal slank en mooi te zijn. Om geaccepteerd te worden beperken ze hun caloriegebruik. Bijna zestig procent van de Nederlandse meisjes tussen tien en zeventien jaar zegt dan ook het afgelopen jaar op dieet te zijn geweest. Jongens daarentegen hebben veel kracht en energie nodig om dominant en hanig te zijn en zich tegen de wereld af te zetten.

Meisjes hebben een voorkeur voor simpele en natuurlijke producten. Ze eten veel meer groenten, fruit, zuivel en vis. Jongens nemen meer brood, vlees en kaas. Ook gaan zij zich graag te buiten aan pizza, pasta en hamburgers. De jongens krijgen per dag niet alleen vijftig procent meer calorieën binnen dan meisjes, maar ze eten ook ongezonder. Het zwakke geslacht is sterk als het om verantwoord eten gaat. Omdat zo rond de zestien jaar het eetpatroon voor het leven wordt gevormd, zal dat grote consequenties hebben.

Zo hoeft John de Mol geen zorgen te hebben over de opvolging. Voor de eerste editie van het televisieprogramma Big Diet kostte het nog enige moeite geschikte dikke mannen te vinden. Maar er zijn er nu heel wat in opleiding. De voedingsgewoontes van de vijftien- tot zeventienjarige jongens betekenen dat er over enige tijd ruim voldoende dikke mannen beschikbaar zijn.

Jongens, jongens toch. Kijk eens naar Big Diet en zie Heino. Hij is 22 jaar en uit schaamte voor zijn twintig kilo overgewicht nog nooit met een vrouw naar bed geweest. Met elf dikke lotgenoten is hij nu dertien weken in een Limburgs kasteel opgesloten om zijn overgewicht, zijn schaamtegevoel en ten slotte ook zijn onschuld te verliezen. Nu denken jullie vooral aan gezellig kroketten eten met de jongens, maar ooit zijn jullie een kop groter dan de meisjes en dan wordt het anders. Van kroketten alleen kun je niet leven.