In Reload gaan beeldende kunst en videospel samen

Beeldende kunst en videospellen zijn werelden op zichzelf. De Berlijnse groep Reload probeert ze met elkaar te verenigen.

De videospellenmarkt en de beeldende-kunstsector hebben maar weinig met elkaar op. Hoewel de videospellenmarkt zich in omvang kan meten met de film- en muziekindustrie, bestaan er vele film- en muziekmusea maar moet het eerste videospellenmuseum nog worden opgericht.

In Duitsland bestaat sinds 1999 wel een los-vaste groep beeldend kunstenaars, architecten, programmeurs en videospelfanaten die de muren tussen de disciplines probeert te slechten. Ze noemen zich Reload en hebben het in 1995 opgerichte Berlijnse kunstenaarscentrum Shift als uitvalsbasis. Initiatiefnemer en woordvoerder Martin Berghammer was onlangs in Nederland om, in het kader van de maandelijkse Mediamatic Salon in de Amsterdamse Sociëteit Baby, de activiteiten van de groep toe te lichten.

Centraal bij die activiteiten staat Quake, het beruchte videospel van de Amerikaanse ontwikkelaar id-Software. Net als voorgangers Castle Wolftenstein en Doom speelt Quake zich af in bunkers, fabrieksgebouwen en catacomben waarin het wemelt van de vijandige soldaten, agressieve mutanten en buitenaardse monsters. Als speler kijk je door de ogen van de hoofdpersoon; je moet de vijand met de grofste wapens uitroeien en ten slotte de uitgang zien te vinden.

Een veelgeroemd aspect van Quake is dat spelers met enige programmeerkennis er hun eigen levels (spel-onderdelen) aan kunnen toevoegen. Door middel van een zogenaamde level-editor kunnen zij nieuwe omgevingen bouwen, tegenstanders ontwerpen en wapens ontwikkelen. Om die reden heeft de groep Reload Quake gekozen om videospel, architectuur en beeldende kunst met elkaar te verenigen.

Voor een tentoonstelling in Shift hebben de groepsleden bijvoorbeeld onderdelen van Quake nagebouwd die tot op dat moment louter binnen het videospel, dus als software, hadden bestaan. Voor menig spelfanaat een schokkende ervaring: plotseling was het verschil tussen spel en werkelijkheid wel erg klein. Ook hadden ze de aanbouw van de Kunsthalle te Hamburg als virtuele multiplayer-omgeving nagebouwd, zodat spelers van Quake elkaar op artistiek verantwoorde wijze naar de andere wereld konden helpen. Tenslotte heeft de groep tal van fantasie-omgevingen geprogrammeerd, zoals een louter in zwartwit uitgevoerd level en een level gebaseerd op een niet gerealiseerd kubistisch huisontwerp van de Franse architect Robert Mallet-Stevens uit 1923.

Voor een tentoonstelling in het Centre de l'Image Moderne in Genève herprogrammeerde men Quake zodanig dat het spel zich in, op en om een zwevend level in de vorm van de letters LOST afspeelde. De computers waarover bezoekers het spel konden spelen waren opgesteld in een nagebouwde miniatuurversie van datzelfde level.

Helaas zijn bovengenoemde projecten nog verre van perfect. Heel wat Quake-fanaten produceren beter speelbare levels, en menig amateurprogrammeur ontwerpt geloofwaardiger omgevingen, tegenstanders en wapens. De meest voor de hand liggende artistieke omgeving heeft Reload zelfs helemaal nog niet gerealiseerd: een virtuele kopie van een bekend museum ten behoeve van educatieve doeleinden. Met ieder schilderij en beeld op zijn plaats, de mogelijkheid om in te zoomen op details, en het Quake-geweer vervangen door een virtueel boekje met achtergrondinformatie over het dichtstbijzijnde kunstwerk.

Alle genoemde levels kunnen gratis van de Reload-website gedownload worden. (www.mediamatic.nl en www.re-load.org)