Europese Unie blijft verdeeld over plan-Galileo

De Europese regeringsleiders hebben zaterdag op hun topbijeenkomst in Stockholm geen besluit genomen over een Europees waarnemingssysteem voor satellieten. De voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi, zei vorige week nog dat Galileo, zoals het project heet, ,,absolute prioriteit'' heeft.

Premier Wim Kok en zijn Britse collega Tony Blair vonden dat er onvoldoende garantie is voor de financiering van Galileo, dat tot 2008 op 3,28 miljard euro is begroot. Een belangrijk deel van dit geld zou opgebracht moeten worden door de private sector, die van het systeem gebruik zou kunnen maken voor het lokaliseren van vrachtauto's en schepen. Transportbedrijven maken op het ogenblik gebruik van een Amerikaans militair waarnemingssysteem. De Verenigde Staten sluiten in oorlogsomstandigheden de bedrijven uit van het gebruik.

De Europese Commissie heeft vorige week op de valreep gemeld dat de private sector 200 miljoen euro voor Galileo heeft toegezegd. Dit zou echter onvoldoende zijn. Minister Gerrit Zalm (Financiën) vreest dat Galileo een bodemloze put voor overheidsgelden wordt.

Prodi zei vorige week dat Galileo niet alleen een civiel, maar ook een militair project is. Hij zei dat achter het Nederlandse en Britse verzet politieke overwegingen schuilgaan. Premier Kok zei zaterdag dat Galileo ,,geen droomkasteel mag zijn dat op drijfzand is gebouwd''. Frankrijk, de belangrijkste voorstander van Galileo, meent dat particuliere investeerders pas over de brug komen als eerst de EU-lidstaten door investeringen hebben getoond dat het ernst is met het project.

Minister Jozias van Aartsen (Buitenlandse Zaken) zei zaterdag dat, anders dan Frankrijk, de meeste EU-lidstaten geen reden zien om Galileo ook voor militaire doeleinden te gebruiken. Hij zei dat de vraag of het project ook militair is voor Nederland ,,niet zo scherp'' ligt. Wel zou het Galileo-project ingewikkelder en kostbaarder worden als het satelliet-navigatiesysteem behalve civiel ook militair gebruikt moet kunnen worden. De Europese regeringsleiders hebben sinds juni 1999 al twee keer geweigerd om het groene licht te geven voor miljardeninvesteringen in Galileo.