DE TRAGIEK VAN EEN TE GROTE BROEK

Door een groot deel van het Nederlandse publiek wordt Clarence Seedorf niet gemist als Oranje woensdag tegen Portugal voetbalt. ,,Hij heeft altijd een te grote broek aangehad'', meent Heerenveen-coach De Haan. Volgens RKC-trainer Jol verdient Seedorf meer krediet.

Het is de tragiek van Clarence Seedorf dat een groot deel van de Nederlandse bevolking opgelucht adem haalde toen bondscoach Louis van Gaal besloot de 24-jarige middenvelder te passeren voor de WK-kwalificatieduels met Andorra en Portugal. Geen enkele voetballer roept immers zoveel verdeeldheid op als de nummer 10 van Internazionale. Surf naar een willekeurige website over Seedorf en de provocerende e-mails rollen uit de computer. `Ik hoop dat je nu eindelijk inziet dat je niet kan voetballen, Clarence, zelfs mijn grootmoeder is beter', luidt de hatelijke boodschap van een fan met veel medestanders.

Onuitroeibaar zijn de vooroordelen ten opzichte van het supertalent, dat reeds als jochie van 16 jaar debuteerde bij Ajax en een jaar later zijn eerste Champions League won. In 1998 herhaalde Seedorf dat kunststuk als dirigent van Real Madrid, maar sindsdien is zijn loopbaan in het slop geraakt. Bij Inter Milaan kwam hij dit seizoen nauwelijks aan spelen toe, terwijl Seedorf bij het Nederlands elftal nooit de regisseur is geworden die hij meende te zijn. Zelfs nu zijn missers vanaf elf meter tijdens Euro 2000 op groteske wijze werden gekopieerd door zijn teamgenoten, blijft Seedorf de man van de gemiste strafschoppen tegen Frankrijk op de EK in 1996 en tegen Turkije in 1997.

Zijn traptechniek is niet fameus en desondanks blijft Seedorf overal waar hij speelt vrije trappen en corners opeisen. Bij Real Madrid duwde hij de grote Hierro ooit als een kind opzij, terwijl de aanvoerder een reputatie heeft opgebouwd bij het nemen van vrije trappen. Vorig jaar oktober liet Seedorf als invaller tegen Cyprus eindelijk zien dat ook hij de bal feilloos langs een muurtje kan sturen. Maar van zijn stigma komt hij nooit meer af. Is het zijn Surinaamse trots dat Seedorf als het wat stoffige boegbeeld van de `kabel' – het geestelijk verbond van de donkere spelers in Oranje – een zelfbeeld heeft ontwikkeld, dat niet strookt met de realiteit?

Heerenveen-trainer Foppe de Haan vreest dat het niet zal helpen als Seedorf in de spiegel kijkt om zichzelf tot bezinning te dwingen. ,,Want wat zegt die spiegel dan terug? Kijkt Seedorf niet naar de persoon die hij wil zien?''

De trainer met de langste staat van dienst in het betaalde voetbal was niet verrast door de absentie van Seedorf in het Nederlands elftal. ,,Clarence heeft altijd ter discussie gestaan'', stelt De Haan. ,,Het is goed dat Van Gaal de knoop heeft doorgehakt door hem niet te selecteren. Waar moet Seedorf spelen in het Nederlands elftal? Clarence is geen rechtsbuiten, als schaduwspits komt hij niet uit de verf en op het middenveld heeft hij flinke concurrentie. Het is goed dat Van Gaal nu een duidelijk standpunt heeft ingenomen.''

Volgens De Haan is Seedorf namelijk niet zo goed als hij denkt. ,,Seedorf heeft altijd een te grote broek aan gehad'', meent de coach. ,,Het verschil tussen wat hij zegt en wat hij doet is te groot. Het publiek herkent feilloos wat echt is en wat gemaakt overkomt. Clarence is het prototype van de voetballer die te vroeg naar het buitenland is gegaan. Wat rest is een speler, die de bal altijd een pas te lang aan zijn voet houdt en die telkens de meest ingewikkelde oplossing kiest. Seedorf is het net niet.''

Volgens De Haan ondervindt Seedorf bovendien wekelijks dat hij met het dolende Inter Milaan de verkeerde werkgever heeft gekozen. ,,Net als AC Milan is Inter geen voetbalclub, maar een handelsmaatschappij'', zegt De Haan. ,,Bij Real Madrid dreigde het ook die kant op te gaan. Maar Del Bosque is een trainer die uit de boezem van de club voortkomt. Een eenvoudige man, die bij zijn vedetten de juiste snaar weet te raken. Dat is Tardelli bij Inter nog niet gelukt. Zo lang Seedorf bij Inter geen basisplaats weet te veroveren, kan hij het Nederlands elftal vergeten.''

Maar De Haan heeft Seedorf nog niet afgeschreven. ,,Tegenslagen kunnen ook louterend werken. Clarence heeft altijd hoog te paard gezeten. Het is wel eens goed voor hem dat hij een tijdje moet wandelen. Davids heeft in het verleden ook flinke opduvels gekregen. Door zijn onverwoestbare mentaliteit is hij daar sterker uit gekomen. Misschien moet de aristocraat Seedorf ook een straatvechter worden om zich terug te knokken in Oranje.''

Schetst De Haan een te stereotiep beeld van Seedorf? Lijdt hij inderdaad aan chronische zelfoverschatting, zoals veel mensen denken? Zulke pijnlijke vormen had het `Seedorfje pesten' tijdens Euro 2000 aangenomen, dat het lijdend voorwerp verbitterd constateerde dat ,,ik door het Nederlandse publiek niet als een Nederlander word geaccepteerd''. Zijn vader Johan ging in een vraaggesprek met Nieuwe Revu nog een stap verder. `Het lijkt wel alsof met Clarence een Nederlandse versie van Jörg Haider is opgestaan', klaagde Seedorf senior, die de situatie van zijn zoon met de extreem-rechtse Oostenrijkse politicus vergeleek. Sindsdien heeft vader Seedorf wijselijk een radiostilte in acht genomen.

Maar zijn onbegrepen zoon Clarence beschikt wel degelijk over een trouwe schare supporters. Op de diverse Seedorf-websites vallen ook steunbetuigingen te lezen. `Houdt moed Clarence', schrijft een Engelse supporter. `Voor mij ben je de Maradona van de 21ste eeuw.' Zover wil RKC-trainer Martin Jol niet gaan. Maar hij springt wel voor Seedorf in de bres. Indirect pleegt het Nederlandse publiek karaktermoord door zich zo fel tegen Seedorf te keren, betoogt Jol. ,,Ik geneer me als Clarence reeds wordt uitgefloten als hij zich warmloopt. Dat zijn niet de meest intelligente supporters.''

Jol ergert zich soms ook aan Seedorf als hij zich weer prominent aanbiedt voor het nemen van een corner. ,,Dan denk ik: doe dat nou niet Clarence, jij krijgt die bal ook niet lekker voor de goal. Maar het tekent wel zijn karakter. Seedorf verschuilt zich nooit, hij durft zich kwetsbaar op te stellen. Davids en Seedorf worden ten onrechte arrogant genoemd. Ik vond het vertederend te zien hoezeer Davids na de wedstrijd tegen Andorra zijn best deed om vriendelijk over te komen. Hij had tijdens het vraaggesprek met de NOS zelfs zijn zonnebril afgezet. Die gasten deugen echt wel.

,,Clarence organiseerde bij Real Madrid al feestjes voor zijn teamgenoten. Hij is een sociaal voelend mens, maar dat willen de supporters niet weten. Die verschuilen zich liever achter vooroordelen. Het is typisch Nederlands om een idool te blijven herinneren aan een misstap. Seedorf wordt geacht met gebogen hoofd door het leven te gaan, omdat hij wel eens een strafschop heeft gemist. In Engeland werd Tony Adams een ezel en een dronkelap genoemd. Maar toen hij zijn alcoholverslaving opbiechtte en na een ontwenningskuur weer op het veld verscheen, kreeg hij van het publiek een staande ovatie. Dat respect kan de Nederlander niet opbrengen en dat doet mij pijn.''

Als één van de weinige trainers in Nederland nam Jol Seedorf wél op in zijn ideale elftal voor de cruciale ontmoeting met Portugal. ,,Clarence is het slachtoffer geworden van de wisselende systemen bij Oranje'', meent Jol. ,,Dan werd Seedorf weer ergens op rechts weggeduwd, dan moest hij weer achter de spitsen spelen. Zo werd Clarence gedwongen tegen zijn natuur in te spelen. Ik vind nog steeds dat Seedorf met Davids het beste koppel vormt op het middenveld, hoewel Van Bommel zich als een uitstekend alternatief heeft aangediend. Maar je moet Seedorf ook niet oproepen als zestiende of zeventiende speler in de selectie. Dan wek je als coach de indruk dat je hem klein wilt maken of klein wilt houden.''

Seedorf verdient volgens Jol juist meer krediet. ,,Ik vond het pijnlijk te zien dat Clarence ondanks het grote aantal blessures in de selectie toch op de bank begon tijdens het duel met Turkije. Een type als Bergkamp had je nooit meer teruggezien als dat hem was overkomen. Maar heb je Seedorf horen klagen? Die jongen wil slechts zoveel mogelijk interlands achter zijn naam hebben staan en dat tekent zijn eerzucht. Van Gaal moet Seedorf alleen weer oproepen voor Oranje als hij hem een basisplaats kan garanderen. Geef Clarence dat vertrouwen en Nederland zal nog veel plezier aan hem beleven.''