RÖNTGENFOTO BIJ LAGE RUGPIJN IS ONNODIG EN VERTRAAGT GENEZING

Het maken van een röntgenfoto van de rug draagt niet bij aan een sneller herstel van mensen met langdurige lage rugpijn en bezorgt artsen onnodig werk, zo concluderen Engelse huisartsen (British Medical Journal, 17 febr.). In een groep patiënten bij wie zo'n foto is gemaakt had drie maanden later 25% meer mensen nog last van hun rug dan in een groep mensen waarvan de rug niet was gefotografeerd. Ook bezoeken mensen bij wie een röntgenfoto is gemaakt hun huisarts in de maanden na de foto twee keer zo vaak met vage klachten als patiënten bij wie de foto niet is gemaakt. Een röntgenfoto bij aanhoudende lage rugpijn bevordert ongerustheid bij patiënten, denken de onderzoekers. En daardoor knappen de patiënten minder snel op.

Lage rugpijn is een veel voorkomende klacht: bijna één op de tien volwassenen bezoekt de huisarts wel eens wegens lage rugpijn. Huisartsen zien minstens een keer per week iemand met zo'n klacht. De standaard voor Nederlandse huisartsen schrijft bij lage rugpijn, waarbij de huisarts geen hernia of gezwel vermoedt, geen röntgenonderzoek voor. Een röntgenfoto van de wervelkolom helpt namelijk nauwelijks bij het vinden van een verklaring van de pijn. Afwijkingen die op de foto te zien zijn, komen soms ook bij klachtenloze mensen voor en bieden dus geen sluitende verklaring voor de pijn. Tóch laten huisartsen in Nederland bij twee procent van de mensen met lage rugpijn na het eerste consult, tegen beter weten in, een röntgenfoto maken ter geruststelling van de patiënt.

Omdat patiënten vaak bij aanhoudende onderrugpijn om een röntgenfoto vragen, hebben Britse huisartsen onderzocht of patiënten wellicht tevredener zijn als zo'n foto is gemaakt, en zich minder ziek, gehandicapt of ongelukkig voelen. In een gerandomiseerde studie werd de rug van 220 mensen met langer dan 6 weken bestaande rugpijn op een röntgenopname bekeken, terwijl 221 controlepatiënten niet werden gefotografeerd. In beide groepen wilden vier van de vijf patiënten wel een foto laten maken, hoewel de arts vertelde dat een foto geen extra informatie over de oorzaak van de pijn zou geven. Drie maanden later hadden de mensen die een foto hadden laten maken significant meer klachten en beperkingen: door de rugpijn verzuimden ze bijna twee keer zo vaak van werk en sociale activiteiten. Ook hadden de patiënten die een foto hadden laten maken twee keer zoveel pijnklachten en voelden ze zich bijna twee keer ongelukkiger dan de controlegroep.