Eerste vrouwelijke gevechtspiloot

Turkije treurt om het verlies van een icoon van het Turkse feminisme. Donderdag overleed Sabiha Gökcen op 88-jarige leeftijd, een dag na haar verjaardag. Volgens Turkije was Gökcen de eerste vrouwelijke piloot ter wereld die deelnam aan gevechtshandelingen. Daarnaast - en minstens zo belangrijk voor veel mensen in dit land - was zij de adoptief-dochter van Mustafa Kemal Atatürk, de vader van de Turkse Republiek. ,,Zij werd ons toevertrouwd door Atatürk'', zei een zichtbaar bedroefde premier Ecevit in een reactie op haar dood. ,,Zij was de trots van onze natie''.

Gökcen werd in 1913 in de stad Bursa geboren. Na het verlies van haar vader in de vroege jaren twintig leek haar toekomst er somber uit te zien, totdat Atatürk zich in 1925 tijdens een bezoek aan Bursa over haar ontfermde. Hij nam haar mee naar Istanbul en stimuleerde haar om dingen te doen die geen enkele Turkse vrouw tot dan toe had gedaan. De vader van Turkije wilde immers van zijn Republiek een moderne, vooruitstrevende natie maken en daarin paste een grote rol voor de Turkse vrouw. Op aandringen van Atatürk nam Gökcen halverwege de jaren dertig vlieglessen. In 1937 zat zij in een bommenwerper die stellingen van opstandige Koerden bestookte in Dersim (het tegenwoordige Tunceli) en werd daarmee, aldus de Turkse luchtmacht, de eerste vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld die daadwerkelijk vocht.

Totdat zij in 1955 met pensioen ging was Gökcen betrokken bij de opleiding van Turkse piloten. Ze bleef vliegen tot na haar zestigste. Zij was immer bereid om de seculiere erfenis van Atatürk te verdedigen en trok fel van leer tegen moslim-fundamentalisten.

,,De laatste tijd zijn de aanvallen op Atatürk toegenomen'', zei ze vorig jaar nog in een vraaggesprek.

,,Vandaag de dag zijn er vijanden die die grote historische persoonlijkheid willen vernietigen. Zij zijn onmenselijk.''