Belegger leert een harde les

Het onheil op de beurzen kwam deze week niet ten einde. ,De TV ziet blauw met mond- en klauwzeer. Dat geeft beleggers een slecht gevoel.''

Het is te laat. Analisten en adviseurs kunnen beleggers niet meer waarschuwen voor de koersval die zich de laatste maanden heeft voltrokken. Toch wordt in de huidige moeilijke omstandigheden opnieuw een beroep gedaan op hun glazen bol. Zakken we verder, of gaan we weer omhoog?

Koersen van bijna alle fondsen in de AEX-index en de Midkap sprongen de afgelopen weken op en neer, vaak zonder duidelijke oorzaak. Zoals elke beslissing is ook de keuze om een aandeel te kopen ingegeven door een mengeling van objectieve gegevens en subjectieve waarden.

Niets nieuws onder de zon. Maar in de aandelenhandel, waar de toestand van de economie op de vierkante meter wordt bevochten, zou je verwachten dat beslissingen gebaseerd zijn op zorgvuldige afwegingen.

Niets van waar. De neiging is juist, vooral bij particuliere beleggers, om zonder houvast volledig terug te vallen op eerste indrukken. ,,Beleggers laten zich nu te veel door hun eigen stemming en te weinig door de ratio leiden'', klaagt G. Schrovers van Amstgeld. ,,De TV ziet blauw met mond- en klauwzeer. Dat geeft beleggers een slecht gevoel en dat straalt ook af op de beurs. Kijk naar dalende koersen van bedrijven in de voedingssector als Numico en Nutreco. Beleggers overdrijven. De media trouwens ook, zo nu en dan.''

Investeerders moeten zich volgen Schrovers alleen afvragen wat het doel van hun investering is, namelijk winst maken. ,,Als mijn klanten nu willen verkopen zeg ik: `kom maar terug in augustus'. Tegen die tijd moeten ze nog maar eens naar de koersen kijken.'' Ervaren beleggers halen hun schouders op over de koersdalingen, maar mensen die minder thuis zijn op de beurs willen nog wel eens overhaaste beslissingen nemen, zegt een adviseur van Friesland Bank Securities. ,,Beleggers zijn tot vorig jaar vreselijk verwend. Als de markt met drie procent daalde maar hun portefeuille groeide met twee procent dan was dat een tegenvaller. Een merkwaardige reactie. Men was gewend dat die portefeuille elk jaar meer opleverde.''

Handelaren klagen de laatste tijd over het teruglopende aantal particulieren. De meerderheid van aandelentransacties bestond uit het `saneren' van de portefeuilles, laat Friesland Securities weten. SNS Bank zegt geen last te hebben van afnemende belangstelling van kleine beleggers. De sfeer onder beleggers is wel ,,nerveus'', aldus de bank. ,,Vooral door de onzekere economische vooruitzichten in de Verenigde Staten. Dat is voor veel kleine beleggers de belangrijkste ontwikkeling.''

Toch ziet SNS mogelijkheden. ,,Wij adviseren onze klanten dat dit eigenlijk een goed moment is om in te stappen.''

Schrovers van Amstgeld heeft beleggers paniekerig zien reageren. ,,Een klant moet je opvoeden'', zegt hij. ,,Je moet alle facetten van de markt laten zien. Beginnende beleggers zijn zich er onvoldoende van bewust dat de koersen ook kunnen dalen. Die stoppen ergens geld in en gaan dan op de winst zitten wachten. En als het slecht gaat willen ze meteen verkopen.''

Bij Robeco wordt de particuliere belegger aangeraden vooral niet in de laatste ronde van koersdalingen aandelen van de hand te doen. ,,We hebben al forse koerscorrecties gehad'', zegt beleggingsstrateeg J.J. van Duijn van Robeco Advies. ,,Met name autofabrikanten, chipmakers of chemie zoals DSM zijn nu aantrekkelijk.'' Vooral bij kleine beleggers is van nervositeit sprake, zegt Van Duijn. Maar dan wordt vooral gekeken naar dit moment. ,,Men zou beter de economie van 2002 in het oog kunnen houden.''

In plaats van meegaan met de hectiek zouden beleggers volgens Schrovers van Amstgeld beter naar de toestand van een bedrijf moeten kijken. ,,De winstcijfers van het Nederlandse bedrijfsleven zijn goed. UPC is voor mij al vanaf de koers van 31 euro een rampenfonds geweest. Een bedrijf als KPN Qwest daarentegen heeft vet op de botten. Er is natuurlijk wel degelijk wat gebeurd op de beurzen maar beleggers moeten goed kijken naar hoe gezond bedrijven zijn en niet op basis van een vaag gevoel aandelen verkopen.''