MKZ kan 500 miljoen gaan kosten

De kosten van de uitbraak van mond- en klauwzeer (MKZ) kunnen oplopen tot 500 miljoen gulden. Dat zegt econoom P. Berentsen van de Landbouwuniversiteit in Wageningen.

De belangrijkste kostenposten zijn het wegvallen van de export van vlees, vooral varkensvlees, en de verstoring van de markt. ,,Het gaat even duren voordat de prijs van varkensvlees zich weer herstelt'', zegt Berentsen. Hij baseert zijn berekeningen op een `beheersbare uitbraak' zoals die nu plaatsvindt. ,,We zijn, anders dan in Engeland, tot de tanden bewapend.'' De laatste grote dierziekte, de omvangrijke uitbraak van de varkenspest in 1997, kostte Nederland naar schatting 3,5 miljard gulden.

Het ministerie van Landbouw heeft deze week door het Landbouw Ecomomisch Instituut opnieuw onderzoek laten doen naar de kosten van een vaccinatieprogramma om MKZ te voorkomen. De Europese Unie heeft sinds 1991 vaccinatie verboden om export van vlees naar landen buiten de EU mogelijk te maken. Destijds werd geschat dat de kosten van een uitbraak, waarschijnlijk eens in de tien jaar, lager zouden zijn dan de extra opbrengsten van de exporten. De kosten van een uitbraak werden destijds geschat op 470 tot 900 miljoen gulden.

De meeste kosten van de huidige uitbraak komen bij de boeren terecht, maar ook elders in de `keten' van veevoerleverancier tot supermarkt lijden bedrijven forse verliezen. ,,Iedere minuut kost geld'', zegt een woordvoerder van zuivelconcern Friesland Coberco dat geen melk meer krijgt aangeleverd door het vervoersverbod en ook niets meer mag exporteren.

Landbouworganisatie LTO wil geen schatting maken van de kosten van mond- en klauwzeer. ,,Er is nog te veel onduidelijkheid over waar ingevoerde dieren terecht zijn gekomen. Daarom is iedere schatting natte-vingerwerk.''

Door de uitbraak van MKZ is de export van vlees en zuivel stil komen te liggen. Nederland exporteert jaarlijks voor zo'n 10 miljard gulden vlees, waarvan zo'n 90 procent naar andere lidstaten van de Europese Unie en 10 procent naar landen buiten de EU, met name Japan en de Verenigde Staten.

Nederland moet minimaal een jaar vrij zijn van MKZ, voordat de export naar landen buiten de EU weer kan beginnen. De export naar de belangrijkste markten voor varkensvlees – Duitsland, Frankrijk en Italië – is verboden tot een maand na de laatste uitbraak. ,,Wij schatten dat dat niet langer dan twee, drie maanden gaat duren'', zegt econoom Berentsen.

Hoewel de agrarische sector in de economie een bescheiden plaats inneemt, is Nederland nog wel een relatief groot exportland. Van de totale export (in '99) was 5 procent afkomstig van vlees, vee en zuivel.