`Ik verafschuw het rechts-extremisme'

In Kerkrade mogen rechts-extremisten morgen demonstreren, maar antifascisten niet. De burgemeester zit in een lastig parket.

Burgemeester J. Som (PvdA) van Kerkrade hoopt ongeregeldheden te voorkomen door afspraken te maken met zowel extreem-rechts als met antifascisten.

Heeft de uitspraak van de Maastrichtse rechtbank u teleurgesteld?

,,Ja. Mijn demonstratieverbod voor zowel extreem-rechts als antifascisten was gebaseerd op de ingeschatte risico's voor demonstranten en inwoners. Ik moest uitgaan van de aangekondigde komst van duizenden antifascisten. Een vrij forse massa, waarbij ik met de 350 beschikbare manschappen de veiligheid onvoldoende kon waarborgen. Na de uitspraak van de rechter moet ik opnieuw afwegingen maken. Bovendien is de situatie veranderd. Het begin van de demonstratie van extreem-rechts in Herzogenrath, net over de grens, is door een Duitse rechter wel verboden.''

Van de rechter in Maastricht mag extreem-rechts in Kerkrade demonstreren, maar het door u eveneens aangevraagde demonstratieverbod voor antifascistische groepen is nog van kracht.

,,Inderdaad. Dat komt omdat de antifascisten hun verbod niet aan de rechter hebben voorgelegd. Dus dat deel van mijn besluit is niet door de rechter vernietigd. Daarom heb ik de antifascistische groepen uitgenodigd om te komen praten. In het licht van de uitspraak van de rechter overweeg ik serieus om hun demonstratieverbod op te heffen. Anders krijg je een bizarre situatie. Dan zou extreem-rechts wel en links niet mogen demonstreren.''

Vreest u dan geen escalatie?

,,Als het gaat zoals ik nu voorzie, hoeft dat niet. Ik hoop met beide groepen goede afspraken te maken. Ieder krijgt een route in een ander deel van de stad. Extreem-rechts mag daarbij niet in de buurt van de antifascistische demonstratie komen en ook niet in de buurt van Herzogenrath. Daar verzamelen zich namelijk morgen op een plein zo'n 4.000 antifascisten. Ik heb overleg gehad met mijn collega in Herzogenrath, en met politie en justitie. We hebben alle wettelijke mogelijkheden besproken. Mij rest nog de mogelijkheid van een noodbevel. Daarmee kan ik bepalen dat de demonstranten zich slechts op het vooraf vastgelegde parcours mogen bevinden. En mocht het escaleren, dan heb ik natuurlijk toch wat politiemensen achter de hand.''

U zei woensdag, na afloop van de zitting: ,,Als de demonstratie toch door mocht gaan zal ik doen wat ik kan, maar ik ben God niet.'' U houdt nog steeds rekening met een situatie die, zoals u eerder zei, ,,grenst aan een maatschappelijke ontwrichting''?

,,Mijn zorg blijft bestaan en ik ben inderdaad God niet. Maar we zullen al het mogelijke doen, alle energie erin steken om de veiligheid zaterdag in Kerkrade te waarborgen.''

U stak tijdens het kort geding in Maastricht uw eigen mening niet onder stoelen of banken. U droeg zelfs een speldje `All different, all equal' (Allemaal anders, iedereen gelijk).

,,Met dat speldje benadrukte ik dat ik hecht aan de fundamentele mensenrechten. Dat wilde ik op dat moment uitdragen. Ik heb de rechter echter gezegd dat mijn persoonlijke mening niet van invloed is geweest op mijn besluit als burgemeester om de demonstraties te verbieden. Maar persoonlijk verafschuw ik dat extreem-rechtse gedachtegoed, dat steek in inderdaad niet onder stoelen of banken.''